Przeprowadzka do Polski po Brexicie – poradnik dla obywateli brytyjskich

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Ocena konkretnej sprawy zależy od jej okoliczności, treści umów, dokumentów i obowiązujących terminów. Jeżeli potrzebna jest porada lub reprezentacja, sprawę powinien ocenić wykwalifikowany polski prawnik. TwojaSprawa pomaga uporządkować dokumenty do dalszej analizy.

Najważniejsze informacje

Dla kogo jest ten poradnik

Ten poradnik jest dla: - Polek/Polaków, których partner lub małżonek jest obywatelem Wielkiej Brytanii i planuje przeprowadzkę do Polski po raz pierwszy (nie mieszkał tu przed 2021 r.), - osób organizujących formalności pobytowe w imieniu brytyjskiego partnera lub rodziny, - par mieszanych planujących wspólne życie w Polsce, gdzie strona brytyjska nie ma jeszcze żadnego tytułu pobytowego w UE, - osób sprawdzających, czy zakup nieruchomości w Polsce „ułatwi" formalności pobytowe (spoiler: nie ułatwia bezpośrednio).

🏠

Mieszkasz za granicą, a sprawa dotyczy Polski?

Opisz sytuację — bezpłatnie ocenimy i dobierzemy polskiego adwokata lub radcę prawnego. Sprawy prowadzone zdalnie, na podstawie pełnomocnictwa.

Bezpłatna analiza sprawy

Ten poradnik NIE jest dla: - obywateli brytyjskich, którzy mieszkali w Polsce legalnie przed 1 stycznia 2021 r. i nadal tam mieszkają — ich sytuację reguluje Umowa o wystąpieniu; zasady opisujemy w osobnym poradniku Czy obejmuje Cię umowa o wystąpieniu Wielkiej Brytanii z UE podczas pobytu w Polsce?, - osób szukających porady w konkretnej, spornej sprawie imigracyjnej — tu potrzebna jest indywidualna ocena prawnika lub kontakt z właściwym urzędem wojewódzkim.

Spis treści

Kim jest Brytyjczyk „po Brexicie" w polskim prawie

Polskie prawo rozróżnia dziś dwie zupełnie różne kategorie obywateli Wielkiej Brytanii, i to rozróżnienie decyduje o wszystkim, co dalej.

Beneficjent Umowy o wystąpieniu (Withdrawal Agreement) — to obywatel UK, który korzystał z prawa pobytu w Polsce zgodnie z prawem unijnym przed końcem okresu przejściowego, czyli przed 1 stycznia 2021 r., i nieprzerwanie w Polsce mieszka od tego czasu. Wobec tej grupy stosuje się system deklaratoryjny — legalność pobytu wynika z samego spełnienia przesłanek umowy, a nie z posiadania nowego dokumentu.

Obywatel UK niebędący beneficjentem WA — czyli każda osoba, która przyjechała do Polski (albo dopiero planuje przyjazd) po 31 grudnia 2020 r. Ta grupa jest traktowana tak, jak każdy inny obywatel państwa trzeciego — bez preferencji wynikających z dawnego członkostwa UK w UE. To jest sytuacja, którą omawia ten poradnik.

Jeśli nie masz pewności, do której grupy należy Twój partner/mąż/żona, kluczowe pytanie brzmi: czy faktycznie mieszkał(a) w Polsce nieprzerwanie od przed 1.01.2021 r., czy przyjeżdża(ł/a) do Polski dopiero teraz, po latach w UK. Tylko ta pierwsza sytuacja daje status beneficjenta WA.

Zasada 90/180 dni — co dokładnie oznacza

Obywatel Wielkiej Brytanii niebędący beneficjentem WA może wjechać i przebywać w strefie Schengen (w tym w Polsce) bez wizy maksymalnie 90 dni w każdym okresie 180 dni. Dotyczy to celów turystycznych, odwiedzin rodziny, spotkań biznesowych czy krótkoterminowych kursów.

Warunki techniczne wjazdu: paszport musi być wydany mniej niż 10 lat przed przyjazdem i ważny co najmniej 3 miesiące po planowanym wyjeździe ze strefy Schengen.

Zasada 90/180 to okres ruchomy, nie kalendarzowy — liczy się każdorazowo wstecz od dnia wjazdu/wyjazdu, sumując wszystkie dni pobytu w strefie Schengen (nie tylko w Polsce) w ostatnich 180 dniach. Praktyczny skutek: partner z UK, który regularnie „dolatuje" do Polski na dłuższe pobyty przeplatane wyjazdami do UK, może łatwo przekroczyć limit, jeśli nie liczy dni starannie.

Ważne: pobyt dłuższy niż 90/180 dni wymaga uzyskania odpowiedniej wizy krajowej lub zezwolenia pobytowego na zasadach ogólnych dla obywateli państw trzecich — sam fakt bycia obywatelem UK i posiadania biometrycznego paszportu tego nie zastępuje.

Kiedy potrzebna jest wiza lub zezwolenie na pobyt

Jeśli planowany pobyt w Polsce ma przekroczyć 90 dni w okresie 180 dni, obywatel UK musi wystąpić o odpowiedni tytuł pobytowy — najczęściej zezwolenie na pobyt czasowy udzielane przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce pobytu. Główne podstawy (cele) takiego zezwolenia to m.in.:

Zezwolenie na pobyt czasowy udzielane jest maksymalnie na 3 lata. Po tym okresie konieczne jest złożenie kolejnego wniosku — o przedłużenie, zmianę podstawy pobytu albo, po spełnieniu dalszych przesłanek, o pobyt stały lub status rezydenta długoterminowego UE.

Karta pobytu (fizyczny dokument) jest wydawana automatycznie po uzyskaniu pozytywnej decyzji — nie trzeba składać odrębnego wniosku o samą kartę. Czas rozpatrywania samego wniosku nie jest ustawowo sztywny — źródła wskazują od kilku tygodni do kilku miesięcy, w zależności od obciążenia konkretnego urzędu wojewódzkiego, więc planując przeprowadzkę, warto założyć bufor czasowy, a nie sztywny termin.

Ścieżka przez małżeństwo z obywatelem Polski

To najczęstsza sytuacja w parach mieszanych PL-UK i jednocześnie najbardziej „przyjazna" ścieżka formalna.

Cudzoziemiec pozostający w związku małżeńskim z obywatelem polskim może uzyskać zezwolenie na pobyt czasowy w celu połączenia z rodziną bez konieczności wykazywania stabilnego dochodu, ubezpieczenia zdrowotnego czy zapewnionego zakwaterowania — co odróżnia tę ścieżkę od większości innych podstaw pobytowych. Warunkiem jest, by małżeństwo było uznawane przez prawo polskie, rzeczywiste (nie zawarte dla obejścia przepisów o cudzoziemcach) i by małżonek-obywatel PL faktycznie zamieszkiwał w Polsce. Organ prowadzący postępowanie bada autentyczność związku.

Kolejny krok — pobyt stały — jest dostępny wcześniej niż na ścieżce ogólnej: cudzoziemiec-małżonek obywatela polskiego może ubiegać się o zezwolenie na pobyt stały, jeśli pozostaje w uznawanym małżeństwie z obywatelem PL od co najmniej 3 lat przed dniem złożenia wniosku i nieprzerwanie przebywał w Polsce co najmniej 2 lata bezpośrednio przed wnioskiem na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego z tytułu tego małżeństwa. To odrębna, korzystniejsza ścieżka niż opisana niżej ogólna procedura rezydenta długoterminowego UE.

Osoba polskiego pochodzenia lub posiadacz Karty Polaka ma jeszcze inną, uprzywilejowaną ścieżkę do pobytu stałego — bez wymogu 5-letniego stażu pobytu. To istotne dla par, w których to Brytyjczyk ma polskie korzenie rodzinne (np. dziadkowie z Polski) — warto to sprawdzić, zanim zacznie się procedurę na zasadach ogólnych.

Praca w Polsce jako podstawa pobytu

Jeśli brytyjski partner planuje pracować w Polsce niezależnie od statusu małżeńskiego, zezwolenie na pobyt czasowy może być wydane w celu wykonywania pracy — zwykle wymaga to zezwolenia na pracę wydanego przez wojewodę lub odpowiedniego oświadczenia pracodawcy. Ta ścieżka jest niezależna od ślubu i może być łączona lub zastępowana ścieżką rodzinną, w zależności od okoliczności konkretnej pary.

Rezydent długoterminowy UE — ścieżka ogólna

Dla osób, które nie wchodzą w związek małżeński z obywatelem PL ani nie mają polskiego pochodzenia, dostępna pozostaje ogólna ścieżka: status rezydenta długoterminowego UE po co najmniej 5 latach legalnego i nieprzerwanego pobytu w Polsce bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Wymaga to dodatkowo:

Dopuszczalne przerwy w pobycie to maksymalnie 6 miesięcy jednorazowo i 10 miesięcy łącznie w 5-letnim okresie. Zezwolenie jest bezterminowe, karta pobytu wydawana jest na 5 lat.

Zakup nieruchomości a prawo pobytu — częste nieporozumienie

To jeden z najczęstszych błędnych założeń wśród par planujących przeprowadzkę: zakup mieszkania lub domu w Polsce nie stanowi żadnej podstawy prawnej do uzyskania wizy, zezwolenia na pobyt czasowy ani stałego. W polskim systemie prawnym nie istnieje odpowiednik tzw. „golden visa" powiązanej z zakupem nieruchomości.

Prawo własności nieruchomości reguluje odrębna ustawa (o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców), zupełnie niezależna od przepisów imigracyjnych. Posiadanie nieruchomości może być co najwyżej jednym z elementów faktycznych ocenianych w postępowaniu o zezwolenie pobytowe udzielane z innych przesłanek (np. jako dowód „więzi z Polską"), ale samo w sobie nie tworzy żadnego uprawnienia pobytowego — nie sugerujcie tego sobie ani nikomu innemu przy planowaniu formalności.

Dodatkowo, sam obywatel UK spoza WA — jako obywatel państwa trzeciego — co do zasady musi uzyskać osobne zezwolenie MSWiA na nabycie nieruchomości w Polsce (poza ustawowymi wyjątkami, np. dla samodzielnego lokalu mieszkalnego poza strefą nadgraniczną) — to temat opisany szerzej w poradniku Czy obywatel brytyjski może kupić nieruchomość w Polsce? oraz Czy zakup nieruchomości daje prawo pobytu w Polsce?.

System EES i nadchodzący ETIAS

System EES (Entry/Exit System) jest wdrażany na granicach zewnętrznych UE/Schengen od 12 października 2025 r., z pełnym wdrożeniem planowanym do 10 kwietnia 2026 r. Rejestruje dane biometryczne (odciski palców, zdjęcie) przy każdym wjeździe i wyjeździe, i nie wymaga wcześniejszej rejestracji online ani opłaty. Dotyczy obywateli UK podróżujących w ruchu bezwizowym (czyli nie-beneficjentów WA).

System ETIAS (autoryzacja podróży, opłata ok. 20 EUR) ma zacząć obowiązywać dla tej grupy od końca 2026 r. — warto śledzić oficjalne komunikaty, bo terminy wdrożeń unijnych systemów bywały już wcześniej przesuwane.

Wymagane dokumenty

W zależności od podstawy wniosku, urząd wojewódzki może wymagać m.in.:

Najczęstsze błędy i ryzyka

  1. Mylenie statusu beneficjenta WA z ogólnym statusem obywatela UK. Para zakłada, że skoro Brytyjczyk „miał kiedyś" związek z Polską (np. odwiedzał rodzinę), to obowiązują go łagodniejsze zasady — a w rzeczywistości liczy się wyłącznie faktyczne zamieszkanie w Polsce przed 1.01.2021 r.
  2. Przekraczanie limitu 90/180 dni bez zorientowania się w konsekwencjach. Nielegalny pobyt utrudnia późniejsze wnioski o zezwolenie i może skutkować zakazem wjazdu.
  3. Zakładanie, że zakup nieruchomości „załatwi" pobyt. To odrębne reżimy prawne — nieruchomość nie jest podstawą wizową ani pobytową.
  4. Zbyt późne złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt. Postępowania trwają tygodnie lub miesiące — składanie wniosku „na styk" z upływem 90 dni ryzykuje utratą legalnego statusu w trakcie oczekiwania na decyzję.
  5. Pomijanie dokumentu pobytowego przez beneficjenta WA. Choć system jest deklaratoryjny, brak dokumentu utrudnia przekraczanie granicy po wdrożeniu EES/ETIAS — to jednak dotyczy innej grupy niż ta opisana w tym poradniku.
  6. Traktowanie ślubu jako „automatycznej" gwarancji. Organ bada autentyczność związku — małżeństwo zawarte wyłącznie dla celów imigracyjnych nie daje ochrony tej ścieżki.

Checklista

Najczęściej zadawane pytania

Czy mój brytyjski partner może po prostu zamieszkać ze mną w Polsce bez żadnych formalności?

Nie dłużej niż 90 dni w okresie 180 dni bez wizy. Jeśli plan zakłada stały pobyt, konieczne jest wystąpienie o zezwolenie na pobyt — najczęściej na podstawie małżeństwa z obywatelem Polski, pracy, studiów lub ścieżki ogólnej rezydenta długoterminowego UE, w zależności od okoliczności.

Czy ślub z Polką/Polakiem od razu daje prawo do pobytu na stałe?

Nie od razu. Najpierw uzyskuje się zezwolenie na pobyt czasowy w celu połączenia z rodziną (bez wymogu dochodu czy ubezpieczenia na tym etapie), a dopiero po co najmniej 3 latach małżeństwa i 2 latach nieprzerwanego pobytu w Polsce na tej podstawie można ubiegać się o pobyt stały.

Czy zakup mieszkania w Polsce pomoże w uzyskaniu zezwolenia na pobyt?

Nie jest to podstawa prawna zezwolenia na pobyt ani wizy. Może być co najwyżej elementem oceny w niektórych postępowaniach opartych na innych przesłankach, ale samo posiadanie nieruchomości nie daje żadnego automatycznego uprawnienia pobytowego.

Co się stanie, jeśli mój partner przekroczy limit 90 dni bez wystąpienia o zezwolenie?

Przekroczenie dozwolonego okresu pobytu bezwizowego oznacza nielegalny pobyt, co może skutkować konsekwencjami przy kolejnych wjazdach do strefy Schengen i utrudnia późniejsze wnioski o legalizację pobytu. Zalecamy złożenie wniosku o zezwolenie z odpowiednim wyprzedzeniem, zanim limit zostanie wyczerpany.

Czy mój partner z UK potrzebuje wizy, jeśli przyjeżdża tylko na wakacje/odwiedziny?

Nie — przy pobytach do 90 dni w okresie 180 dni obywatele UK są zwolnieni z obowiązku wizowego w strefie Schengen, w tym w Polsce, pod warunkiem ważnego paszportu spełniającego wymogi wjazdowe.

Czym różni się sytuacja mojego partnera od sytuacji Brytyjczyka, który mieszkał w Polsce od 2015 r.?

Osoba mieszkająca w Polsce nieprzerwanie od przed 1.01.2021 r. jest beneficjentem Umowy o wystąpieniu — obowiązuje ją system deklaratoryjny, bez limitu 90/180 dni i z preferencyjną ścieżką do pobytu stałego. To zupełnie inny reżim prawny niż opisany w tym poradniku, który dotyczy przyjazdów po tej dacie.

Terminy

Kluczowe ramy czasowe dla Brytyjczyka planującego przeprowadzkę do Polski po Brexicie:

Powyższe terminy mają charakter ogólny i mogą różnić się w konkretnej sprawie w zależności od okoliczności — zawsze warto potwierdzić aktualny stan formalny bezpośrednio we właściwym urzędzie wojewódzkim.

Planujesz przeprowadzkę brytyjskiego partnera do Polski i chcesz uporządkować, która ścieżka pobytowa pasuje do Waszej sytuacji? Opisz sytuację i poproś o bezpłatną wstępną ocenę sprawy — wskaż datę ewentualnego wcześniejszego pobytu w Polsce, stan cywilny i dokumenty, które już macie.

Powiązane poradniki

Read this guide in English: Moving to Poland After Brexit: A Guide for British Citizens

Źródła

Informacje zweryfikowano: 11 lipca 2026 r.

Masz podobną sprawę? Zgłoś ją — bezpłatnie

Mieszkasz w UK, a sprawa dotyczy Polski? Opisz ją — wstępnie ocenimy i skojarzymy Cię z regulowanym polskim adwokatem lub radcą prawnym. Sprawę można prowadzić zdalnie, na podstawie pełnomocnictwa.

Bezpłatna analiza →