← Baza wiedzy
Czy muszę przyjeżdżać do Polski na rozprawę? Sprawy cywilne zdalnie — infografika | Twoja Sprawa
Rozprawa zdalna w sprawie w Polsce — czy musisz przyjeżdżać z UK? Jak działa posiedzenie zdalne wg art. 151 KPC i kiedy wystarczy pełnomocnik.

Czy muszę przyjeżdżać do Polski na rozprawę? Rozprawa zdalna a sprawa w Polsce

Mieszkasz w Wielkiej Brytanii, a Twoja rozprawa zdalna dotyczy sprawy w Polsce — kredytu konsumenckiego, dopłaty do odszkodowania OC lub innego roszczenia cywilnego? Najczęstsze pytanie, jakie słyszymy od Polaków za granicą, brzmi: „Czy muszę brać urlop i lecieć do kraju na każdy termin?”. Dobra wiadomość: w polskim postępowaniu cywilnym od 14 marca 2024 r. posiedzenia zdalne (online) są stałym elementem procedury, a w sprawach prowadzonych przez profesjonalnego pełnomocnika Twoja osobista obecność zwykle w ogóle nie jest konieczna. W tym artykule wyjaśniamy, kiedy sąd pozwala uczestniczyć w rozprawie przez wideokonferencję, jak to zgłosić i w jakich sytuacjach pełnomocnik załatwia wszystko za Ciebie.

Disclaimer. Twoja Sprawa (twojasprawa.com) jest platformą kojarzącą klientów z regulowanym polskim adwokatem lub radcą prawnym prowadzącym sprawy w Polsce — nie jesteśmy kancelarią i nie świadczymy pomocy prawnej. Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny, nie stanowi porady prawnej i nie gwarantuje żadnego wyniku. Ocena Twojej konkretnej sytuacji procesowej należy do prawnika prowadzącego sprawę.

Krótka odpowiedź: zwykle nie musisz lecieć do Polski

Polska procedura cywilna nie wymaga obowiązkowego udziału strony na sali w większości spraw. Jeżeli ustanowisz pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego), to on reprezentuje Cię w sądzie — składa pisma, stawia się na rozprawach i prowadzi sprawę. Ty, jako strona, fizycznie pojawiasz się co do zasady tylko wtedy, gdy sąd zarządzi Twoje przesłuchanie w charakterze strony — a i to coraz częściej odbywa się zdalnie.

W praktyce dla osoby mieszkającej w UK oznacza to dwa scenariusze:

  1. Sprawa „papierowa” (np. wiele spraw o sankcję kredytu darmowego rozstrzyganych na podstawie dokumentów) — często bez Twojej obecności w ogóle.
  2. Sprawa wymagająca Twojego przesłuchania — łączysz się przez rozprawę zdalną z domu w Anglii albo, jeśli sąd na to pozwoli, z innej lokalizacji.

Czym jest posiedzenie zdalne wg art. 151 KPC

Podstawą prawną jest art. 151 Kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu obowiązującym od 14 marca 2024 r. (nowelizacja z 7 lipca 2023 r.), który zastąpił tymczasowe przepisy „covidowe” i wprowadził rozprawy zdalne na stałe do procedury cywilnej.

Zgodnie z art. 151 KPC przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia zdalnego (rozprawy z użyciem urządzeń technicznych umożliwiających jej przeprowadzenie na odległość), jeżeli:

Posiedzenie zdalne oznacza, że uczestnicy biorą udział z innej lokalizacji niż sala sądowa, widząc i słysząc się nawzajem w czasie rzeczywistym. Sąd może też prowadzić posiedzenie hybrydowe — część osób na sali, część online.

Kto decyduje o formie zdalnej

Sąd (przewodniczący) zarządza posiedzenie zdalne z urzędu albo na wniosek osoby, która ma w nim uczestniczyć. Sam wniosek nie wiąże jednak sądu bezwzględnie — to przewodniczący ocenia, czy charakter czynności i ochrona praw stron na to pozwalają. O formę udziału powinien zadbać Twój pełnomocnik na wczesnym etapie sprawy.

Jak zgłosić chęć udziału zdalnego — i o czym pamiętać

Tu pojawiają się terminy, których łatwo nie dotrzymać, dlatego warto je znać:

Element Reguła (wg art. 151 KPC)
Zgłoszenie chęci udziału zdalnego Należy zawiadomić sąd nie później niż na 3 dni robocze przed wyznaczonym terminem posiedzenia
Informacja o miejscu pobytu Osoba uczestnicząca zdalnie spoza budynku sądu ma obowiązek poinformować sąd o miejscu, w którym przebywa
Warunki uczestnictwa Należy dołożyć starań, by warunki w miejscu pobytu odpowiadały powadze sądu i nie utrudniały czynności
Minimalne wymagania techniczne Łącze internetowe o przepustowości co najmniej 2 Mb/s (wg komunikatu Ministra Sprawiedliwości)

[DO WERYFIKACJI w konkretnej sprawie] Powyższe terminy i obowiązki wynikają z brzmienia art. 151 KPC i komunikatów MS, ale szczegóły (np. dokładny moment liczenia terminu wniosku, dopuszczalność łączenia się zza granicy) zależą od decyzji konkretnego sądu i etapu sprawy. Zawsze potwierdza je prawnik prowadzący.

Co z udziałem z zagranicy

Łączenie się przez wideokonferencję z osobą przebywającą poza granicami Polski jest w praktyce możliwe i bywa wykorzystywane — często przyspiesza postępowanie, bo nie trzeba czekać na przyjazd strony lub świadka. To jednak sąd ocenia dopuszczalność takiej formy w danej sprawie; nie jest to automatyczne uprawnienie.

Kiedy obecność (choćby zdalna) jest potrzebna — przesłuchanie strony i świadków

Najczęstszy powód, dla którego sąd „chce Cię zobaczyć”, to przesłuchanie w charakterze strony (art. 299 i nast. KPC) lub przesłuchanie świadka, którego zgłosiłeś. Również te czynności mogą odbyć się zdalnie w ramach posiedzenia zdalnego.

Warto wiedzieć o jednym zastrzeżeniu: strona może zgłosić sprzeciw wobec przeprowadzenia przesłuchania świadka poza salą sądową (czyli zdalnie, gdy świadek nie jest fizycznie na sali) — nie później niż w terminie 7 dni od dnia uzyskania informacji o zamiarze przeprowadzenia dowodu w taki sposób. Jeśli sprzeciw jest skuteczny, sąd wzywa świadka do osobistego stawiennictwa. Analogiczna reguła dotyczy przesłuchania stron (art. 304 KPC).

W praktyce: Twoje własne przesłuchanie zwykle da się przeprowadzić online, a jeśli druga strona zgłosi skuteczny sprzeciw co do zdalnego przesłuchania świadka, to dany świadek może musieć stawić się osobiście — to jednak nie Ty.

Rola pełnomocnika: dlaczego najczęściej w ogóle nie lecisz

Najprostszą drogą do tego, by nie przyjeżdżać do Polski na rozprawę, jest ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z art. 87 KPC pełnomocnikiem w sprawie cywilnej może być m.in. adwokat lub radca prawny. Na podstawie pełnomocnictwa procesowego prawnik prowadzi za Ciebie całe postępowanie:

Dzięki temu Twój udział sprowadza się zwykle do podpisania pełnomocnictwa, dostarczenia dokumentów i — gdy sąd tego wymaga — krótkiego przesłuchania online. To istotne zwłaszcza w sprawach takich jak sankcja kredytu darmowego (SKD) czy dopłata do zaniżonego odszkodowania OC/AC, gdzie znaczna część postępowania opiera się na dokumentach i opiniach.

Pełnomocnictwo na odległość

Pełnomocnictwo dla polskiego adwokata lub radcy możesz udzielić, mieszkając w UK — bez przyjazdu do Polski. Szczegóły (forma podpisu, ewentualne uwierzytelnienie, przesłanie dokumentów) ustala prawnik prowadzący sprawę. Piszemy o tym szerzej w artykule o pełnomocnictwie zdalnym (linki na końcu).

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy mogę uczestniczyć w polskiej rozprawie z domu w Anglii? Tak, jest to możliwe w ramach posiedzenia zdalnego wg art. 151 KPC. Decyzję o formie zdalnej podejmuje sąd, a chęć udziału zdalnego należy zgłosić co do zasady najpóźniej na 3 dni robocze przed terminem. Musisz też poinformować sąd o miejscu, w którym przebywasz, i zapewnić odpowiednie warunki (m.in. łącze min. 2 Mb/s).

Czy w ogóle muszę być na rozprawie, jeśli mam pełnomocnika? W większości spraw cywilnych nie. Pełnomocnik (adwokat/radca) reprezentuje Cię na rozprawach. Twoja obecność — najczęściej i tak zdalna — bywa potrzebna tylko wtedy, gdy sąd zarządzi Twoje przesłuchanie w charakterze strony.

Czy sąd zawsze zgodzi się na formę zdalną? Nie automatycznie. Sąd ocenia, czy charakter czynności i pełna ochrona praw procesowych stron na to pozwalają. Może zarządzić udział zdalny z urzędu lub na wniosek, ale może też uznać, że dana czynność wymaga formy stacjonarnej.

Czy świadek z UK może zeznawać online? Co do zasady tak, w ramach posiedzenia zdalnego. Pamiętaj jednak, że druga strona może zgłosić sprzeciw wobec przesłuchania świadka poza salą sądową w terminie 7 dni od uzyskania informacji o takim zamiarze — wtedy sąd może wezwać świadka do osobistego stawiennictwa.

Czy to oznacza, że moja sprawa potrwa krócej? Forma zdalna nie gwarantuje sama w sobie szybszego wyniku, ale eliminuje dojazdy i organizację przyjazdu z zagranicy — co bywa wymieniane jako czynnik przyspieszający czynności z udziałem osób spoza Polski.

Bezpłatna analiza Twojej sprawy

Nie wiesz, czy Twoja sprawa w Polsce będzie wymagała przyjazdu, czy załatwi ją pełnomocnik zdalnie? Zostaw zgłoszenie na twojasprawa.com — skojarzymy Cię z regulowanym polskim adwokatem lub radcą prawnym, który oceni formę postępowania i poprowadzi sprawę. Analiza jest bezpłatna i niezobowiązująca.

Źródła

Powiązane artykuły

Sprawdź swoją sprawę — bezpłatnie i po polsku

Opisz sprawę, a my wstępnie ją ocenimy i skojarzymy Cię z regulowanym polskim adwokatem lub radcą prawnym (sprawy prowadzone w Polsce).

Bezpłatna analiza →