PIT-ZG jak wypełnić - załącznik o dochodach z zagranicy

Masz w Polsce dochody rozliczane na PIT-36, ale część roku pracowałeś albo nadal pracujesz w Anglii? Jeśli jesteś polskim rezydentem podatkowym, samo wypełnienie PIT-36 to nie koniec formalności - do zeznania musisz dołączyć osobny druk: PIT-ZG, czyli informację o wysokości dochodów z zagranicy i zapłaconym podatku. To on pokazuje urzędowi, ile zarobiłeś w UK, ile podatku tam zapłaciłeś i jaką metodę unikania podwójnego opodatkowania stosujesz. W tym artykule wyjaśniam PIT-ZG jak wypełnić krok po kroku, kiedy trzeba go złożyć i jakich błędów unikać.

To materiał ściśle techniczny - o samym załączniku, nie o całym rozliczeniu. Jeśli szukasz szerszego kontekstu (czy w ogóle musisz składać PIT w Polsce, jak rozliczyć najem czy sprzedaż nieruchomości), zajrzyj najpierw do artykułu Rozliczenie PIT w Polsce mieszkając w Anglii. Tu skupiam się wyłącznie na jednym formularzu i jego prawidłowym wypełnieniu.

Czym jest PIT-ZG i kto go składa

PIT-ZG to załącznik do zeznania rocznego - PIT-36, PIT-36L, PIT-38 lub PIT-39 - w którym podatnik wykazuje dochody osiągnięte za granicą oraz podatek zapłaciony za granicą od tych dochodów. Formularz służy do prawidłowego zastosowania metody unikania podwójnego opodatkowania przewidzianej w umowie międzynarodowej - w przypadku Anglii jest to Konwencja między Polską a Zjednoczonym Królestwem w sprawie unikania podwójnego opodatkowania z 20 lipca 2006 r., zmodyfikowana Konwencją wielostronną MLI.

Kto musi go dołączyć? Co do zasady - polski rezydent podatkowy (osoba objęta nieograniczonym obowiązkiem podatkowym na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o PIT), który w danym roku podatkowym osiągnął dochody poza Polską i rozlicza je w zeznaniu rocznym. Dotyczy to zarówno osób, które przez część roku mieszkały i pracowały w Anglii, jak i tych, które są polskimi rezydentami, a jedynie dorabiały u brytyjskiego pracodawcy zdalnie lub sezonowo.

Jeśli natomiast jesteś nierezydentem - Twoje centrum życia jest w UK, tam rozliczasz się przed HMRC, a w Polsce masz wyłącznie dochód z najmu czy sprzedaży nieruchomości - PIT-ZG zwykle Cię nie dotyczy, bo nie wykazujesz w Polsce dochodu zagranicznego, tylko dochód polski. Rozstrzygnięcie, czy jesteś rezydentem czy nierezydentem, jest tu kluczowe i opisuję je szczegółowo w artykule Rezydencja podatkowa - Polska czy UK.

Osobny PIT-ZG dla każdego kraju - najczęstszy błąd

To zasada, którą podatnicy najczęściej pomijają: PIT-ZG składa się osobno dla każdego państwa, z którego uzyskano dochód. Jeśli w danym roku pracowałeś zarówno w Anglii, jak i np. w Niemczech czy Holandii, do PIT-36 dołączasz dwa (lub więcej) odrębne załączniki PIT-ZG - każdy z nich dotyczy jednego kraju i wykazuje dochód oraz podatek zapłacony właśnie w tym państwie.

Konsekwencja tej zasady: nie wolno "zsumować" dochodów z kilku krajów w jednym formularzu. Urząd oczekuje, że dla Anglii wypełnisz jeden PIT-ZG, wpisując w nim wyłącznie kwoty dotyczące dochodu brytyjskiego i podatku pobranego przez HMRC - bez mieszania z innymi jurysdykcjami. Jeśli masz dochody z jednego tylko kraju (typowa sytuacja: praca wyłącznie w UK), składasz jeden komplet PIT-ZG.

Formularz elektroniczny w systemie e-Deklaracje oraz e-Urząd Skarbowy pozwala dodać tyle egzemplarzy PIT-ZG, ile jest potrzebnych - każdy jako odrębna pozycja załącznika do tego samego PIT-36..

Jakie dochody z UK wykazujesz w PIT-ZG

W załączniku wykazujesz dochód osiągnięty w Anglii, który - zgodnie z polskimi przepisami i umową polsko-brytyjską - podlega rozliczeniu w polskim zeznaniu rocznym. Najczęstsze pozycje to:

• Wynagrodzenie za pracę najemną u brytyjskiego pracodawcy (PAYE) - dochód wykazywany na podstawie payslipów lub podsumowania rocznego P60.
• Dochód z działalności gospodarczej prowadzonej w UK (np. jako sole trader), jeśli jesteś polskim rezydentem.
• Podatek zapłacony w UK od tego dochodu - kwota pobrana przez HMRC (income tax), którą wykazujesz jako podstawę do zastosowania metody unikania podwójnego opodatkowania.

Kwoty przelicza się na złote według kursu średniego NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu (zasada ogólna z art. 11a ustawy o PIT) - w praktyce najczęściej stosuje się przeliczenie miesięczne lub dzień po dniu wypłaty, w zależności od przyjętej metody dokumentowania. To newralgiczny punkt, w którym łatwo o błąd rachunkowy, zwłaszcza przy wielu wypłatach w ciągu roku.

Dochodów zwolnionych z opodatkowania w Polsce na mocy umowy (np. objętych metodą wyłączenia z progresją, jeśli w ogóle ma zastosowanie do danego rodzaju dochodu) też nie pomijasz całkowicie - wykazujesz je w PIT-ZG, żeby urząd mógł prawidłowo ustalić stopę procentową do opodatkowania pozostałych dochodów.

Związek z metodą unikania podwójnego opodatkowania i ulgą abolicyjną

PIT-ZG nie funkcjonuje w oderwaniu od reszty zeznania - to on "zasila" dane, na podstawie których PIT-36 wylicza ostateczny podatek zgodnie z właściwą metodą unikania podwójnego opodatkowania. Dla dochodów z pracy najemnej w Wielkiej Brytanii, po zmianach wprowadzonych Konwencją MLI, od 1 stycznia 2020 r. obowiązuje metoda proporcjonalnego odliczenia (kredytu podatkowego).

Działa to tak: dochód zagraniczny jest opodatkowany w Polsce według skali podatkowej razem z dochodem krajowym, ale od obliczonego podatku odlicza się podatek zapłacony w UK - do wysokości limitu, który przypada proporcjonalnie na dochód zagraniczny. Innymi słowy, nie płacisz podatku podwójnie - to, co zapłaciłeś HMRC, pomniejsza Twój podatek należny w Polsce, ale nie automatycznie w całości.

Ponieważ metoda proporcjonalnego odliczenia bywa mniej korzystna niż wcześniej stosowana metoda wyłączenia z progresją, ustawodawca wprowadził ulgę abolicyjną (art. 27g ustawy o PIT) - rekompensatę mającą wyrównać różnicę między obiema metodami. Od 2021 r. ulga ta jest jednak limitowana kwotowo (do 1360 zł), co w praktyce oznacza, że przy wyższych dochodach zagranicznych różnica bywa odczuwalna. Kwota odliczenia z tytułu ulgi abolicyjnej wykazywana jest w PIT/O, ale jej podstawą są dane wynikające właśnie z PIT-ZG.

Pełny mechanizm obu metod i to, kiedy która ma zastosowanie, opisuję szerzej w artykule Umowa PL-UK o unikaniu podwójnego opodatkowania - jak działa. Zrozumienie tego mechanizmu jest niezbędne, zanim usiądziesz do wypełniania samego druku - inaczej łatwo o błędne wyliczenie odliczenia.

PIT-ZG krok po kroku

Poniższy opis przedstawia ogólną logikę wypełniania formularza. Konkretne numery pozycji (rubryk) na aktualnym wzorze PIT-ZG mogą się różnić w zależności od wersji formularza obowiązującej w danym roku podatkowym - przed wypełnieniem sprawdź aktualny wzór na podatki.gov.pl lub w systemie e-Deklaracje/e-Urząd Skarbowy.

1. Dane identyfikacyjne podatnika - imię, nazwisko, NIP lub PESEL, zgodne z danymi na PIT-36. Jeśli rozliczasz się wspólnie z małżonkiem, każdy z małżonków, który osiągnął dochód zagraniczny, składa własny PIT-ZG.
2. Wskazanie państwa uzyskania dochodu - w tym polu wpisujesz "Wielka Brytania" (lub odpowiedni kod kraju). To pole decyduje o tym, że ten konkretny egzemplarz PIT-ZG dotyczy wyłącznie dochodu brytyjskiego.
3. Rodzaj dochodu - zaznaczasz, czy dochód pochodzi z pracy najemnej, działalności gospodarczej, czy innego źródła wymienionego w formularzu.
4. Kwota dochodu osiągniętego za granicą - suma dochodu z UK przeliczona na złote, ustalona na podstawie payslipów, P60 lub innego dokumentu z HMRC (np. P45 przy zmianie pracy w trakcie roku).
5. Kwota podatku zapłaconego za granicą - podatek income tax faktycznie pobrany lub zapłacony w UK od tego dochodu, również przeliczony na złote.
6. Metoda unikania podwójnego opodatkowania - w formularzu wskazuje się, którą metodę stosujesz (proporcjonalne odliczenie albo wyłączenie z progresją) - w praktyce dla dochodu z pracy w UK po 2020 r. będzie to zwykle metoda proporcjonalnego odliczenia.
7. Przeniesienie kwot do PIT-36 - dane z PIT-ZG (dochód zagraniczny, podatek zapłacony za granicą) przenosisz do odpowiednich pozycji głównego zeznania PIT-36, gdzie następuje ostateczne wyliczenie podatku i ewentualnego odliczenia..

Jak złożyć PIT-ZG zdalnie z Anglii

Cały komplet - PIT-36 wraz z załącznikiem PIT-ZG - można złożyć elektronicznie, bez wizyty w polskim urzędzie skarbowym i bez przyjazdu do kraju:

• e-Urząd Skarbowy / Twój e-PIT - dostępny na podatki.gov.pl, pozwala złożyć zeznanie wraz z załącznikami przez internet, logując się profilem zaufanym, e-dowodem lub danymi podatkowymi.
• Pełnomocnictwo dla doradcy w Polsce - jeśli wolisz, żeby zeznanie w Twoim imieniu przygotował i złożył doradca podatkowy lub prawnik w Polsce, podpisujesz pełnomocnictwo (np. UPL-1 do e-Deklaracji), a resztą formalności zajmuje się pełnomocnik. Ty jako podatnik nadal pozostajesz stroną - podpisujesz dokumenty i zatwierdzasz treść zeznania, a pełnomocnik przygotowuje je i pilnuje terminu złożenia.
• Dokumenty źródłowe skanem - payslipy, P60, P45 czy potwierdzenia zapłaty podatku w UK przesyłasz elektronicznie; nie trzeba oryginałów papierowych.

Termin złożenia PIT-36 wraz z PIT-ZG to zasadniczo 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym - tak jak dla pozostałych zeznań rocznych.

Najczęstsze błędy przy wypełnianiu PIT-ZG

• Jeden PIT-ZG na kilka krajów - najpoważniejszy i najczęstszy błąd. Każde państwo wymaga osobnego egzemplarza formularza.
• Błędne przeliczenie kursu walutowego - stosowanie jednego uśrednionego kursu rocznego zamiast kursu z dnia poprzedzającego uzyskanie przychodu.
• Pominięcie podatku zapłaconego za granicą - wpisanie tylko dochodu bez wykazania podatku pobranego przez HMRC, co uniemożliwia prawidłowe zastosowanie odliczenia.
• Mylenie metody proporcjonalnego odliczenia z wyłączeniem z progresją - stosowanie nieaktualnej metody sprzed zmian wprowadzonych Konwencją MLI.
• Brak korekty po otrzymaniu ostatecznego rozliczenia z HMRC - jeśli po złożeniu polskiego PIT okaże się, że podatek w UK był inny niż szacowany, może być potrzebna korekta PIT-36 wraz z PIT-ZG.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy PIT-ZG składam razem z PIT-36, czy osobno? Razem - to załącznik do zeznania głównego (PIT-36, PIT-36L, PIT-38 lub PIT-39, w zależności od rodzaju dochodu). Nie składa się go jako samodzielnego dokumentu.

Pracowałem w UK tylko przez pół roku, a resztę roku w Polsce - czy i tak składam PIT-ZG? Tak, jeśli jesteś polskim rezydentem podatkowym i w tym okresie osiągnąłeś dochód w Anglii podlegający rozliczeniu w Polsce. PIT-ZG wykazuje dochód zagraniczny niezależnie od tego, jaką część roku obejmował.

Mam dochody z UK i z Niemiec w tym samym roku - ile załączników PIT-ZG złożę? Dwa - jeden dla Wielkiej Brytanii, jeden dla Niemiec. Każdy kraj rozliczany jest w osobnym egzemplarzu formularza.

Czy jako nierezydent, który wynajmuje mieszkanie w Polsce, muszę składać PIT-ZG? Zwykle nie. PIT-ZG dotyczy dochodu zagranicznego wykazywanego przez polskiego rezydenta. Nierezydent rozlicza w Polsce tylko dochód polski (np. z najmu) i nie wykazuje w PIT-ZG dochodu brytyjskiego, bo Polska go w ogóle nie opodatkowuje.

Czy mogę zlecić wypełnienie PIT-ZG komuś w Polsce, mieszkając w Anglii? Tak. Na podstawie pełnomocnictwa doradca podatkowy lub prawnik w Polsce może przygotować i złożyć zeznanie wraz z załącznikiem PIT-ZG w Twoim imieniu - Ty przesyłasz dokumenty źródłowe i podpisujesz pełnomocnictwo zdalnie.

Podstawy prawne

Podstawa prawna: ustawa o PIT - ISAP (w tym art. 3, art. 11a, art. 27g), Konwencja PL-UK z 2006 r. - ISAP oraz aktualny wzór formularza PIT-ZG dostępny na podatki.gov.pl.