Zasiłek pogrzebowy z ZUS mieszkając w UK – jak złożyć wniosek
Zorganizowałeś lub opłaciłeś pogrzeb rodzica, małżonka czy innego bliskiego w Polsce, choć na co dzień mieszkasz w Wielkiej Brytanii? Możesz wystąpić o zasiłek pogrzebowy z ZUS mieszkając w UK – i nie musisz w tym celu przyjeżdżać do kraju. Sprawę da się poprowadzić zdalnie: wniosek złożysz korespondencyjnie, elektronicznie lub przez pełnomocnika, a środki ZUS przekaże na wskazane konto, także brytyjskie. W tym artykule wyjaśniam, komu przysługuje zasiłek, kto może go otrzymać, jakie dokumenty są potrzebne oraz jakie terminy obowiązują.
Czym jest zasiłek pogrzebowy i komu przysługuje
Zasiłek pogrzebowy to jednorazowe świadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które ma pokryć część kosztów pochówku. Podstawą prawną jest ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – przepisy dotyczące zasiłku pogrzebowego znajdują się w rozdziale poświęconym temu świadczeniu (art. 77 i nast.).
Świadczenie przysługuje w związku ze śmiercią m.in.:
- osoby ubezpieczonej w polskim systemie ubezpieczeń społecznych,
- osoby pobierającej emeryturę lub rentę z ZUS,
- osoby, która w dniu śmierci nie miała ustalonego prawa do emerytury lub renty, ale spełniała warunki do jej uzyskania,
- członka rodziny osoby ubezpieczonej lub uprawnionej do świadczeń wskazanych powyżej.
Innymi słowy, prawo do zasiłku zależy od statusu ubezpieczeniowego osoby zmarłej w polskim systemie, a nie od miejsca zamieszkania osoby, która pokryła koszty pogrzebu. Fakt, że wnioskodawca mieszka i pracuje w UK, sam w sobie nie wyklucza prawa do świadczenia – decydujące jest to, czy zmarły podlegał polskiemu ubezpieczeniu.
Kto może złożyć wniosek – rodzina czy osoba, która opłaciła pogrzeb
Krąg osób uprawnionych do złożenia wniosku jest szerszy, niż wielu wnioskodawców zakłada:
Mieszkasz za granicą, a sprawa dotyczy Polski?
Opisz sytuację — bezpłatnie ocenimy i dobierzemy polskiego adwokata lub radcę prawnego. Sprawy prowadzone zdalnie, na podstawie pełnomocnictwa.
Bezpłatna analiza sprawy- Członek rodziny zmarłego (małżonek, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka, dzieci przysposobione, dzieci przyjęte na wychowanie, rodzice, osoby przysposabiające, rodzeństwo, dziadkowie, wnuki, osoby, nad którymi zmarły sprawował opiekę) – niezależnie od tego, czy pokrył koszty pogrzebu osobiście, czy zwrócił je innej osobie.
- Osoba obca lub instytucja, która faktycznie pokryła koszty pogrzebu, jeśli nie zrobił tego żaden z członków rodziny – wtedy zasiłek przysługuje w wysokości udokumentowanych wydatków, do ustawowego limitu.
- Pracodawca, dom pomocy społecznej, gmina lub powiat, jeśli to oni ponieśli koszty pochówku – na zasadach analogicznych jak dla osoby obcej.
Dla Polaka mieszkającego w UK typowa sytuacja wygląda tak: to on faktycznie zapłacił za trumnę, ceremonię i miejsce pochówku w Polsce (np. przelewem z brytyjskiego konta na rzecz zakładu pogrzebowego lub w gotówce podczas krótkiego pobytu), a wniosek składa jako członek rodziny zmarłego. Nie ma znaczenia, że na co dzień rozlicza się z brytyjskim urzędem skarbowym czy pracuje u brytyjskiego pracodawcy – liczy się status zmarłego w polskim ZUS oraz pokrewieństwo lub udokumentowane poniesienie kosztów.
Dokumenty i gdzie złożyć wniosek
Do wniosku o zasiłek pogrzebowy (formularz Z-12) należy dołączyć:
- odpis skrócony aktu zgonu (lub odpis aktu urodzenia dziecka martwo urodzonego – w szczególnych przypadkach),
- dokumenty potwierdzające pokrewieństwo z osobą zmarłą (jeśli nie wynika ono wprost z aktu zgonu), np. akt małżeństwa, akt urodzenia,
- rachunki lub faktury potwierdzające poniesione koszty pogrzebu – jeśli wnioskujesz jako osoba, która pokryła wydatki, a nie tylko jako najbliższy członek rodziny,
- zaświadczenie o ubezpieczeniu zmarłego – zwykle nie jest wymagane oddzielnie, ZUS weryfikuje to we własnych systemach, ale warto mieć pod ręką dane o ostatnim miejscu zatrudnienia lub numerze świadczenia zmarłego (PESEL, numer emerytury/renty).
Wniosek składa się do jednostki ZUS właściwej ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania zmarłego w Polsce (lub jednostki, która wypłacała mu emeryturę/rentę). Możliwe kanały złożenia:
- Osobiście w placówce ZUS – rzadko praktyczne, gdy mieszka się w UK.
- Korespondencyjnie, pocztą z Wielkiej Brytanii – wniosek Z-12 wraz z załącznikami wysyłasz listem poleconym na adres właściwej placówki ZUS.
- Elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE) ZUS, jeśli posiadasz profil zaufany lub kwalifikowany podpis elektroniczny.
- Przez pełnomocnika w Polsce (np. członka rodziny lub prawnika), który złoży wniosek na miejscu na podstawie pełnomocnictwa.
Termin i kwota zasiłku
Ustawa przewiduje, że wniosek o zasiłek pogrzebowy trzeba złożyć w określonym terminie od dnia śmierci – ****. Przekroczenie terminu bez uzasadnionej przyczyny może skutkować odmową wypłaty świadczenia, dlatego złożenie wniosku możliwie szybko po pogrzebie jest praktyczną rekomendacją niezależnie od dokładnej długości terminu.
Wysokość zasiłku pogrzebowego jest kwotą stałą, ustalaną w ustawie i podlegającą okresowej weryfikacji – ****. Jeśli koszty pogrzebu pokryła osoba niebędąca członkiem rodziny (np. instytucja, sąsiad, przyjaciel), zasiłek przysługuje w wysokości udokumentowanych wydatków, ale nie wyższej niż ustawowy limit kwoty zasiłku. Dokładną, aktualną kwotę i termin najlepiej zweryfikować bezpośrednio przed złożeniem wniosku – np. na stronie ZUS lub gov.pl, albo poprzez konsultację z prawnikiem prowadzącym sprawę.
Wypłata na konto w UK
Jedna z najczęstszych wątpliwości osób mieszkających za granicą: czy ZUS w ogóle może przelać zasiłek na zagraniczny rachunek bankowy? Co do zasady tak – we wniosku Z-12 wskazujesz numer rachunku bankowego, na który ma trafić świadczenie, i nie musi to być polskie konto. W praktyce oznacza to, że zasiłek pogrzebowy może zostać wypłacony bezpośrednio na Twoje brytyjskie konto, z zastrzeżeniem, że:
- numer rachunku musi być podany w formacie umożliwiającym przelew międzynarodowy (zwykle IBAN oraz kod BIC/SWIFT banku),
- ewentualne koszty przewalutowania lub prowizji pośredniczącego banku mogą pomniejszyć kwotę faktycznie zaksięgowaną,
- czas realizacji przelewu zagranicznego bywa dłuższy niż krajowego, warto to uwzględnić planując rozliczenia z zakładem pogrzebowym.
Jeśli wolisz uniknąć kwestii przewalutowania, alternatywą jest wskazanie rachunku osoby zaufanej w Polsce (np. innego członka rodziny), która przekaże Ci środki – choć prostszym i bardziej przejrzystym rozwiązaniem pozostaje podanie własnego konta w UK bezpośrednio w formularzu.
Jak załatwić sprawę z zagranicy – zdalnie lub przez pełnomocnika
Mieszkając w Wielkiej Brytanii, masz w praktyce trzy drogi złożenia i prowadzenia sprawy o zasiłek pogrzebowy:
- Samodzielnie korespondencyjnie – wypełniasz formularz Z-12, kompletujesz akt zgonu i rachunki, wysyłasz pocztą do właściwej placówki ZUS. Wymaga to znajomości formularza i cierpliwości na wymianę korespondencji na odległość.
- Samodzielnie elektronicznie przez PUE ZUS – jeśli masz profil zaufany (login.gov.pl) lub podpis kwalifikowany, wniosek można złożyć online bez wysyłania papierowych dokumentów pocztą (skany załączników wgrywasz do systemu).
- Przez pełnomocnika w Polsce – podpisujesz pełnomocnictwo (może być przesłane pocztą lub poświadczone notarialnie/konsularnie), a pełnomocnik – np. członek rodziny lub prawnik – składa wniosek na miejscu, odbiera korespondencję z ZUS i pilnuje terminu. To rozwiązanie bywa wygodne, jeśli sprawa się komplikuje (np. ZUS kwestionuje krąg uprawnionych albo wysokość udokumentowanych kosztów) i konieczne staje się odwołanie od decyzji.
Jeżeli ZUS odmówi wypłaty zasiłku lub przyzna go w niższej wysokości niż oczekiwana, przysługuje odwołanie do sądu – zasady i terminy tej procedury opisuję szczegółowo w artykule Odwołanie od decyzji ZUS – krok po kroku.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Zasiłek pogrzebowy dla kogo dokładnie przysługuje? Dla członka rodziny osoby zmarłej, która była ubezpieczona w ZUS, pobierała emeryturę/rentę lub spełniała warunki do jej uzyskania. Jeśli żaden członek rodziny nie pokrył kosztów pogrzebu, świadczenie może przysługiwać osobie obcej lub instytucji, która faktycznie za pogrzeb zapłaciła – w wysokości udokumentowanych wydatków.
Jak złożyć wniosek o zasiłek pogrzebowy z zagranicy? Wniosek Z-12 można wysłać korespondencyjnie pocztą z UK do właściwej placówki ZUS, złożyć elektronicznie przez PUE ZUS (przy posiadaniu profilu zaufanego) lub zlecić złożenie pełnomocnikowi w Polsce działającemu na podstawie pełnomocnictwa.
Ile wynosi zasiłek pogrzebowy w 2026 roku? Kwota jest ustalona ustawowo i okresowo weryfikowana – ****. Aktualną kwotę warto sprawdzić bezpośrednio przed złożeniem wniosku, np. na stronie ZUS lub gov.pl.
Jaki jest termin na złożenie wniosku o zasiłek pogrzebowy? Ustawa przewiduje termin liczony od dnia śmierci osoby, po której przysługuje zasiłek – ****. Rekomendowane jest złożenie wniosku możliwie szybko po pogrzebie, niezależnie od dokładnej długości terminu.
Czy ZUS wypłaci zasiłek pogrzebowy na moje konto w UK? Co do zasady tak – we wniosku wskazujesz numer rachunku bankowego wraz z danymi umożliwiającymi przelew zagraniczny (IBAN, BIC/SWIFT). Warto liczyć się z ewentualnymi kosztami przewalutowania oraz dłuższym czasem realizacji przelewu międzynarodowego.
Czy muszę przyjeżdżać do Polski, żeby załatwić formalności? Nie musisz. Wniosek możesz złożyć korespondencyjnie, elektronicznie przez PUE ZUS lub za pośrednictwem pełnomocnika w Polsce, który poprowadzi sprawę na podstawie pełnomocnictwa, łącznie z ewentualnym odwołaniem od decyzji.
Powiązane artykuły
Podstawę prawną znajdziesz w ustawie o emeryturach i rentach z FUS oraz w informacjach o świadczeniu na stronach ZUS i gov.pl.