Pozew rozwodowy - co musi zawierać i jakie dokumenty

Dobrze przygotowany pozew rozwodowy decyduje o tym, jak szybko i sprawnie przebiegnie cała sprawa. To pierwsze pismo, które trafia do sądu - i jeśli zabraknie w nim wymaganych elementów albo załączników, sąd wezwie do uzupełnienia braków, a postępowanie się przeciągnie. W tym artykule wyjaśniamy krok po kroku, co musi zawierać pozew rozwodowy, jakie dokumenty do niego dołączyć, ile wynosi opłata oraz jak złożyć go zdalnie, mieszkając w Wielkiej Brytanii.

Czym jest pozew rozwodowy i do jakiego sądu trafia

Pozew rozwodowy to pismo procesowe, którym jeden z małżonków (powód) wnosi o rozwiązanie małżeństwa przez rozwód. Drugi małżonek występuje w sprawie jako pozwany.

W sprawach o rozwód właściwy rzeczowo jest zawsze sąd okręgowy - nigdy rejonowy (art. 17 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Pozew składa się do sądu okręgowego, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich nadal tam mieszka (art. 41 KPC). Gdy tego kryterium nie da się zastosować, właściwy jest sąd miejsca zamieszkania pozwanego, a w dalszej kolejności powoda.

Dla par mieszkających w Anglii oznacza to często sąd okręgowy ostatniego wspólnego adresu w Polsce. Szczegóły jurysdykcji opisujemy w artykule Rozwód w Polsce mieszkając w Anglii - jurysdykcja i wybór sądu.

Co musi zawierać pozew rozwodowy - elementy obowiązkowe

Pozew rozwodowy musi spełniać ogólne wymogi pisma procesowego (art. 126 KPC) oraz pozwu (art. 187 KPC). W praktyce powinien zawierać:

• oznaczenie sądu okręgowego, do którego jest kierowany,
• dane stron: imiona, nazwiska, adresy oraz numery PESEL (powoda),
• tytuł pisma: "Pozew o rozwód",
• dokładnie określone żądanie - o czym piszemy niżej,
• uzasadnienie z opisem stanu faktycznego i wskazaniem dowodów,
• podpis powoda lub jego pełnomocnika,
• listę załączników.

Kluczowe jest żądanie. Należy jednoznacznie wskazać, czy wnosisz o rozwód bez orzekania o winie, czy z orzeczeniem o winie jednej ze stron. Skutki tego wyboru - w tym wpływ na alimenty między małżonkami - opisujemy w artykule Rozwód z orzekaniem o winie czy bez winy - skutki.

Żądania, które trzeba zawrzeć przy małoletnich dzieciach

Jeśli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, sąd w wyroku rozwodowym obowiązkowo rozstrzyga o kilku kwestiach (art. 58 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Dlatego pozew powinien zawierać wnioski dotyczące:

• władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi,
• alimentów - czyli udziału każdego z rodziców w kosztach utrzymania i wychowania dziecka,
• kontaktów rodzica z dzieckiem (chyba że strony zgodnie wnoszą o nieorzekanie o kontaktach),
• sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania w okresie wspólnego zamieszkiwania po rozwodzie.

Warto dołączyć porozumienie rodzicielskie (plan wychowawczy), jeśli rodzice są w stanie się dogadać - sąd je uwzględnia, gdy jest zgodne z dobrem dziecka. Pełne omówienie tych zagadnień znajdziesz w artykule Rozwód a małoletnie dzieci - władza, alimenty, kontakty.

Pamiętaj: dobro małoletnich dzieci jest jedną z przesłanek rozwodu - sąd nie orzeknie rozwodu, jeśli miałby ucierpieć interes wspólnych małoletnich dzieci (art. 56 § 2 KRO).

Jakie dokumenty dołączyć do pozwu rozwodowego

Do pozwu należy dołączyć dowody potwierdzające okoliczności sprawy. Zestaw podstawowych dokumentów to:

• odpis skrócony aktu małżeństwa - dokument potwierdzający zawarcie związku,
• odpisy skrócone aktów urodzenia wspólnych małoletnich dzieci (jeśli są),
• odpis pozwu wraz z załącznikami dla strony pozwanej (art. 128 KPC),
• dowód uiszczenia opłaty sądowej od pozwu,
• ewentualnie zaświadczenie o dochodach oraz dokumenty potwierdzające koszty utrzymania dziecka, gdy żądasz alimentów,
• inne dowody (np. korespondencja, zdjęcia, zeznania świadków wskazanych w pozwie).

Akty stanu cywilnego powinny być stosunkowo aktualne. Jeśli mieszkasz w UK, polskie odpisy aktów można uzyskać zdalnie - m.in. przez portal obywatel.gov.pl lub składając wniosek w urzędzie stanu cywilnego za pośrednictwem pełnomocnika w Polsce.

Ile kosztuje pozew rozwodowy - opłata 600 zł

Opłata od pozwu o rozwód jest stała i wynosi 600 zł (art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Opłatę uiszcza powód przy wniesieniu pozwu - bez niej sąd nie nada sprawie biegu.

Co dzieje się z tą opłatą po zakończeniu sprawy:

• przy rozwodzie bez orzekania o winie na zgodny wniosek stron sąd co do zasady zwraca powodowi połowę opłaty (300 zł) i obciąża każdą ze stron po połowie pozostałej części,
• przy rozwodzie z orzeczeniem o winie koszty zwykle ponosi strona uznana za winną rozkładu pożycia.

Powyższe kwoty mają charakter ilustracyjny i mogą się różnić w zależności od rozstrzygnięcia sądu. Jeśli sytuacja materialna Ci na to nie pozwala, możesz złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych - w całości lub w części.

Jak złożyć pozew rozwodowy z UK - zdalnie i przez pełnomocnika

Mieszkanie w Anglii nie jest przeszkodą w złożeniu pozwu w Polsce. Sprawę można poprowadzić zdalnie, bez konieczności przyjazdu do kraju, jeśli udzielisz pełnomocnictwa procesowego adwokatowi lub radcy prawnemu w Polsce.

W praktyce wygląda to tak:

1. Podpisujesz pełnomocnictwo dla prawnika w Polsce (zwykle wystarczy dokument z własnoręcznym podpisem; w razie potrzeby można je sporządzić u notariusza lub w konsulacie RP).
2. Przesyłasz prawnikowi skany dokumentów oraz opis okoliczności sprawy.
3. Prawnik przygotowuje pozew, kompletuje załączniki, wnosi opłatę i składa pismo do właściwego sądu okręgowego.
4. Na rozprawie reprezentuje Cię pełnomocnik, choć sąd może wezwać strony do osobistego przesłuchania.

W wielu sprawach możliwe jest też uczestnictwo w rozprawie zdalnie. Szczegółowo opisujemy to w artykule Rozprawa rozwodowa online lub przez pełnomocnika - czy trzeba przyjechać.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy mogę sam napisać pozew rozwodowy? Tak, przepisy nie wymagają adwokata. W praktyce jednak błędy formalne lub nieprecyzyjne żądania prowadzą do wezwań o uzupełnienie braków i wydłużają sprawę - zwłaszcza gdy w grę wchodzą dzieci, alimenty czy wina.

Ile wynosi opłata od pozwu rozwodowego? Opłata stała to 600 zł. Przy rozwodzie bez orzekania o winie sąd zwykle zwraca powodowi połowę tej kwoty po prawomocnym zakończeniu sprawy.

Jakie dokumenty są niezbędne do pozwu? Minimum to odpis aktu małżeństwa, a przy wspólnych małoletnich dzieciach - również odpisy ich aktów urodzenia, odpis pozwu dla pozwanego oraz dowód opłaty.

Do którego sądu składa się pozew rozwodowy? Zawsze do sądu okręgowego - co do zasady tego, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeśli choć jedno z nich tam pozostało.

Czy muszę przyjechać do Polski na rozprawę? Nie zawsze. Reprezentować Cię może pełnomocnik, a w wielu sprawach możliwe jest uczestnictwo zdalne. Sąd może jednak zażądać osobistego przesłuchania stron.