Testament z zagranicy — czy jest ważny w Polsce? Brexit, UK, UE

Żyjesz w UK, masz majątek w Polsce, i piszesz testament — ale w jaki sposób? Jaka prawo obowiązuje? Czy testament anglijski ("will") będzie ważny dla polskiego majątku? ⚠° Po Brexicie sytuacja jest bardziej skomplikowana niż wcześniej. W tym artykule wyjaśniamy, które prawo obowiązuje, kiedy testament z UK jest ważny w Polsce, i co robić, jeśli masz majątek w obu krajach.

Zasada podstawowa: testament musi spełniać wymogi formalne prawa miejsca sporządzenia ALBO prawa ojczystego

Polska i wiele krajów zachodziłoby się konwencją międzynarodową — Konwencją haska z 1961 r. o prawie właściwym dla formy rozrządzeń testamentowych (Convention on the Conflicts of Laws relating to the Form of Testamentary Dispositions). Konwencja stanowi, że testament jest ważny, jeśli spełnia wymogi formalne któregoś z poniższych praw:

  1. Prawo miejsca sporządzenia testamentu — jeśli napisałeś testament w UK według prawa brytyjskiego, będzie ważny
  2. Prawo ojczystego państwa testatora — jeśli jesteś obywatelem Polski, testament może być ważny, jeśli spełnia wymogi polskie (art. 949 KC)
  3. Prawo miejsca zwykłego pobytu testatora — jeśli mieszkasz w UK, testament może być ważny według prawa UK
  4. Prawo sądu dla nieruchomości — jeśli testament dotyczy nieruchomości w danym kraju, może obowiązywać prawo tego kraju

⚠° Ważne: Konwencja haska z 1961 jest obowiązująca dla Polski i UK nadal jest sygnatariuszem po Brexicie — ale jest to nieskrystalizowana, bo Brexit zmienił wiele w dziedzictwu. Polecam potwierdzić ten status u konsultanta prawnego.

EU 650/2012 — NIE DOTYCZY UK po Brexicie

⚠️ KLUCZOWE: Do 31 grudnia 2020 r. Wielka Brytania była związana Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012 (reglament spadkowy). Rozporzadzenie to dopuszczało wybór prawa i uproszczało procedury dla rodzin mających majątek w kilku państwach UE.

🏠

Mieszkasz za granicą, a sprawa dotyczy Polski?

Opisz sytuację — bezpłatnie ocenimy i dobierzemy polskiego adwokata lub radcę prawnego. Sprawy prowadzone zdalnie, na podstawie pełnomocnictwa.

Bezpłatna analiza sprawy

Po Brexicie (od 1 stycznia 2021 r.) Wielka Brytania nie jest już członkiem UE i EU 650/2012 NIE MA na nią zastosowania.

To oznacza:

Testament angielski (UK "will") — czy będzie ważny dla polskiego majątku

Jeśli napiszesz testament angielski ("will") w UK, zgodnie z prawem brytyjskim (wymogi: podpis, 2 świadków, świadomość testatora):

Które prawo obowiązuje przy dzieleniu majątku? (lex successionis)

To jest kluczowe pytanie dla osób mających majątek w obu krajach.

Zasada: prawo kraju, w którym testator miał zwykły pobyt

Zgodnie z art. 23 i nast. rozporządzenia UE 650/2012 (dla osób, których wybór prawa nie wynika z testamentu) — dziedziczenie reguluje prawo kraju zwykłego pobytu testatora (gdzie mieszkał w chwili śmierci).

Po Brexicie situacja jest nieco niejasna: - ⚠° Jeśli mieszkałeś w UK i umrzesz tam, британské право может быть законом, регулирующим наследование - Jeśli mieszkasz w Polsce i umrzesz tam, polskie prawo będzie obowiązywać

Co to oznacza praktycznie: - Jeśli mieszkasz w UK i masz majątek w Polsce — twoje polskie rzeczy mogą być dziedziczone według prawa UK (co do niektórych aspektów), ale polska nieruchomość zawsze będzie podlegać polskiemu prawu rzeczowemu (ksiądz wieczyste, podatki, procedury) - Jeśli mieszkasz w Polsce i masz majątek w UK — zaroszcze może być komplikacja

⚠° Rekomendacja: Jeśli masz majątek w obu krajach, konsultuj się z prawnikiem z obu krajów — polskim i brytyjskim. Nie pisz jednego testamentu dla obu krajów, chyba że masz pewność, że będzie prawidłowo interpretowany.

Konwencja haska z 1961 r. — czy UK jest sygnatariuszem?

⚠° To wymaga weryfikacji w bieżącym roku 2026, bo sytuacja mogła się zmienić.

Według wiedzy do czasu pisania tego artykułu (czerwiec 2026), Wielka Brytania pozostaje sygnatariuszem Konwencji haska z 1961 r., ale status nie jest pewny. Po Brexicie UK mogło wyjść z konwencji lub zmienić swoje zobowiązania.

Wniosek: Zanim będziesz pisać testament mający obejmować polskie i brytyjskie mająty, skontaktuj się z konsulatem RP w UK albo z prawnikiem specjalizującym się w prawie spadkowym międzynarodowym, aby potwierdzić obecny status.

Jak otworzą testament sporządzony w UK dla polskiego majątku

Jeśli umarłeś w UK, ale masz nieruchomość w Polsce:

  1. Testament angielski jest przechowywany u sądu brytyjskiego (probate court) — tamtejszy sąd wydaje zaświadczenie o prawie do spadku (grant of probate lub letters of administration)
  2. Dokument trafia do polskiego sądu — z apostille (certyfikatem międzynarodowym) i tłumaczeniem przysięgłym
  3. Polski sąd prowadzi postępowanie — sprawdzając, czy testament jest ważny również według polskiego prawa
  4. Wydawany jest wyrok — jeśli sąd uzna testament za ważny, wydaje postanowienie o nabyciu spadku (albo akt poświadczenia dziedziczenia u notariusza)

Czas: Cały proces zajmuje zwykle 6–12 miesięcy.

Testament notarialny w Polsce — bezpieczniejsza opcja

Jeśli masz znaczący majątek w Polsce i mieszkasz w UK, najbezpieczniej jest sporządzić testament notarialny w Polsce (nawet jeśli będziesz go podpisywać przez pełnomocnika):

Koszt: Kilkaset do kilku tysięcy złotych (drożej niż anglijski "will", ale bezpieczeństwo jest warte ceny).

Język testamentu i tłumaczenia przysięgłe

Jeśli napiszesz testament w UK w języku angielskim, ale chcesz go zastosować do polskiego majątku:

  1. Oryginalny tekst angielski musi być przechowywany
  2. Tłumaczenie przysięgłe na polski — musi być sporządzone przez tłumacza przysięgłego wpisanego na listę sądów w Polsce
  3. Apostille — oryginalny dokument musi mieć poświadczenie międzynarodowe (apostille), które potwierdza autentyczność podpisu i pieczęci

Wniosek: Jeśli możliwy, lepsiej jest mieć testament notarialny sporządzony w Polsce w języku polskim — unika to całego zamieszania ze świadectwem i tłumaczeniami.

Majątek w obu krajach — jak to zaplanować

Jeśli masz znaczący majątek zarówno w UK, jak i w Polsce:

  1. Konsultacja z prawnikami obu krajów — przed napisaniem testamentu
  2. Dwa testamenty mogą być lepszym rozwiązaniem: - Testament angielski w UK (dla majątku w UK) - Testament notarialny w Polsce (dla majątku w Polsce)
  3. Wybór prawa — w testamencie notarialnym możesz wybrać prawo polskie (art. 23 rozporządzenia UE 650/2012 nie obowiązuje UK, ale konwencja haska pozwala na wybór); to upraszcza procedurę
  4. Koordynacja — upewn się, że oba testamenty nie wchodzą sobie w drogę i że spadkobiercy będą wiedzieć o obydwu

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy testament angielski "will" jest ważny w Polsce? Tak, formalnie jest ważny — spełnia wymogi konwencji haska. Ale gdy przychodzi do dziedziczenia polskiego majątku, mogą pojawić się komplikacje dotyczące tego, które prawo obowiązuje.

Muszę mieć 2 świadków jak w UK, aby mój testament był ważny w Polsce? Nie. Jeśli testamentu spełnia wymogi testamentu angielskiego (2 świadków), będzie ważny w Polsce na mocy konwencji haska. Ale jeśli chcesz be pewny — sporządź testament notarialny w Polsce.

Co, gdy mam majątek w obu krajach? Najlepiej: dwa testamenty — jeden w UK dla majątku w UK, jeden notarialny w Polsce dla majątku w Polsce. To upraszcza procedurę i unika konfliktów między systemami prawnymi.

Czy EU 650/2012 obowiązuje UK? Nie, od 1 stycznia 2021 r. Wielka Brytania wyszła z EU i rozporządzenie nie ma na nią zastosowania. Teraz obowiązuje konwencja haska z 1961 r.

Jak długo trwa otwieranie testamentu angielskiego dla polskiego majątku? Zwykle 6–12 miesięcy. Musi być wiele procedur: probate w UK, apostille, tłumaczenie, potem postępowanie spadkowe w Polsce.

Podstawa prawna i źródła

Masz podobną sprawę? Zgłoś ją — bezpłatnie

Mieszkasz w UK, a sprawa dotyczy Polski? Opisz ją — wstępnie ocenimy i skojarzymy Cię z regulowanym polskim adwokatem lub radcą prawnym. Sprawę można prowadzić zdalnie, na podstawie pełnomocnictwa.

Bezpłatna analiza →