Hague 2019 i egzekucja wyroków UK w Polsce — co zmieniło się od 1 lipca 2025?

Od 1 lipca 2025 r. Wielka Brytania oficjalnie stosuje Konwencję haską z 2019 r. o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń (Hague 2019, zwana też Judgments Convention). Polska jest stroną tej Konwencji jako członek Unii Europejskiej. To oznacza, że wyroki sądów angielskich i walijskich mogą być szybciej i łatwiej wykonane w Polsce — procedura została znacznie uproszczona w porównaniu do metod sprzed Brexitu. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest Hague 2019, które wyroki podlegają tej Konwencji, jakie są wyłączenia i dlaczego zmiana ta jest ważna dla wierzycieli.

Czym jest Konwencja haska z 2019 r.?

Hague 2019 to międzynarodowe porozumienie (konwencja) wprowadzające jednolite, uproszczone reguły dla uznawania i wykonywania orzeczeń sądowych pomiędzy krajami sygnatariuszami. Zamiast długotrwałych, zawiłych procedur krajowych, wierzyciel może korzystać z jednego, ujednoliconego mechanizmu — niezależnie od tego, czy egzekwuje w Polsce, Niemczech, Francji czy Stanach Zjednoczonych.

Konwencja obowiązuje już w ponad 50 krajach, ale dla Wielkiej Brytanii weszła w życie właśnie 1 lipca 2025 r., po Brexicie. Do tej pory UK korzystał z innych systemu (Bruksela I bis, do której należała jako członek UE). Hague 2019 zastępuje tamtą ramę dla wyroków wydanych od powyższej daty.

Jak rządzi się Konwencja — zasady ogólne

Hague 2019 opiera się na kilku kluczowych zasadach:

Uproszczone uznanie — zamiast złożonego postępowania o uznanie wyroku zagranicznego, strony mogą ubiegać się o certyfikat Hague 2019 wydawany przez sąd kraju pochodzenia (w tym wypadku — sąd UK).
Obowiązkowe egzekucja — gdy certyfikat zostanie wydany i przesłany do kraju egzekucji (np. Polska), należy go wykonać bez wznowienia całej procedury sądowej (z ograniczonymi wyjątkami).
Wymogi: jurysdykcja, rzetelna procedura, brak sprzeczności z polityką publiczną — wykonanie może zostać odmówione, jeśli będą wątpliwości co do jurysdykcji sądu pochodzenia, niesprawiedliwego postępowania lub fundamentalnej sprzeczności z polską polityką publiczną. Ale to przesłanki restrykcyjne.

Od kiedy Hague 2019 obowiązuje dla UK?

Konwencja weszła w życie dla Wielkiej Brytanii 1 lipca 2025 r.

Źródło: GOV.UK oficjalnie ogłosiła entry into force; UK Parliament wydał written statement HLWS758 potwierdzający datę.

WAŻNE: Które postępowania są objęte Hague 2019?

Hague 2019 stosuje się wyłącznie do wyroków wydanych w postępowaniach wszczętych w dniu lub po 1 lipca 2025 r.

To znaczy:

Pozew złożony w sądzie angielskim 1 lipca 2025 r. lub później → wyrok będzie podlegał Hague 2019.
Pozew złożony przed 1 lipca 2025 r., a wyrok wydany po tej dacie → sprawa jest bardziej skomplikowana.

Jeśli Twoja sprawa toczy się od lat i pozew wznowiono przed 1.07.2025, procedura egzekucji w Polsce może być inna — inna podstawa prawna.

Które wyroki mogą być wykonane na podstawie Hague 2019?

Hague 2019 obejmuje wszystkie wyroki w sprawach cywilnych i handlowych — zarówno rozstrzygnięcia merytoryczne jak i postanowienia sądowe (np. o zabezpieczeniu roszczeń).

Konkretnie:

Długi handlowe — faktury, umowy dostaw, umowy usług.
Długi cywilne — pożyczki prywatne, czynsz, odszkodowania z umów (np. umowa najmu).
Sprawy o odszkodowanie — np. z tytułu naruszenia umowy, niedostarczenia towaru.
Postanowienia — np. o zabezpieczeniu majątku lub wstrzymaniu płatności.

To już ~90% spraw z długami i windykacją.

Jakie kategorie spraw NIE podlegają Hague 2019 — wyłączenia

Hague 2019 nie obejmuje następujących kategorii:

Kategoria	Przykład
Sprawy rodzinne	Alimenty, prawo opieki, rozwód, podział majątku po rozwodzie
Spadki i testamenty	Dochodzenie praw do spadku, kwestionowanie testamentu
Upadłość / insolvency	Postępowania upadłościowe, restrukturyzacyjne
Zniesławienie / prywatność	Skargi o zniesławienie, naruszenie prywatności wg GDPR/DPA
Niektóre sprawy pracownicze	Skuteczność Hague 2019 w sprawach pracowniczych zależy od specjalnych reguł (dlatego pisz tu )
Urzędnicy publiczni	Immunitet urzędników państwa obcego

Jeśli Twoja sprawa dotyczy zwykłego długu handlowego lub cywilnego, będzie objęta.

Co konkretnie się zmieniło dla wierzycieli?

Przed Brexitem (przed 1.07.2025 r.)

Wyroki UK mogły być wykonywane w Polsce na podstawie Brukseli I bis (rozporządzenie UE).
Procedura była stosunkowo uproszczona, ale wymagała wielu formalności procedury krajowej.
Po Brexicie (od 31.01.2020) status UK zmienił się — wyroki musiały być wykonywane na podstawie odrębnych procedur (Common Law Enforcement Rules, lokalnie w każdym kraju).

Od 1 lipca 2025 r. (Hague 2019)

Wyroki UK wydane w postępowaniach od 1.07.2025 mogą być wykonane w Polsce na podstawie Hague 2019.
Wierzyciel otrzymuje certyfikat Hague 2019 wydany przez sąd UK.
Certyfikat jest automatycznie uznawany w Polsce — nie trzeba wznawiać pełnej procedury sądowej (z ograniczonymi wyjątkami).
Szybsze wykonanie — zamiast miesiące na procedurę krajową, może być to kilka tygodni.

Procedura wykonania wyroku UK w Polsce na podstawie Hague 2019

Uzyskaj certyfikat Hague 2019 od sądu UK. Wierzyciel lub jego pełnomocnik zwraca się do sądu, który wydał wyrok, z wnioskiem o wydanie certyfikatu. Sąd potwierdzsa, że wyrok spełnia wymogi Konwencji.

Przetłumacz certyfikat i wyrok na polski. Dokumenty muszą być przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego.
Złóż wniosek w polskim sądzie okręgowym o stwierdzenie wykonalności wyroku w Polsce. Sąd sprawdza, czy wyrok spełnia przesłanki Hague 2019 — jeśli tak, wydaje orzeczenie o wykonalności.
Egzekucja przez komornika — wyrok trafia do komornika, który zajmuje majątek dłużnika (konta, nieruchomości, pojazdy).

Przesłanki odmowy wykonania (wyjątki od automatyczności)

Nawet z certyfikatem Hague 2019, sąd polski może odmówić wykonania wyroku, jeśli:

Sąd UK nie miał jurysdykcji — np. pozew złożono na adres w UK, którym dłużnik nigdy nie dysponował.
Postępowanie nie było rzetelne — dłużnik nie miał szansy bronić się w sprawie (np. nie doręczono mu pozwu).
Wyrok sprzeciwia się fundamentalnym zasadom polskiego porządku publicznego — to bardzo restrykcyjny standard (rzadko stosowany).

Przesłanki są jednak zawężone — nie można kwestionować wyroku na podstawie meritum (czy wyrok jest słuszny), tylko formalnie na procedurze.

Przesyłanie certyfikatu i dokumentów

Certyfikat Hague 2019 jest wydawany przez sąd anglielski/walijski. Można go przesłać:

Bezpośrednio do wierzyciela (pełnomocnik lub adwokat) — a następnie do polskiego sądu,
Na wniosek poprzez kanał dyplomatyczny — jeśli strony to chcą (wolniej),
Elektronicznie — coraz częściej możliwe (e-court, e-mail).

Czy Hague 2019 upraszcza egzekucję w Polsce?

Tak, znacznie. Przed Hague 2019 (a zwłaszcza po Brexicie), wierzyciel musiał:

Udowadniać jurysdykcję sądu UK na nowo w Polsce (dodatkowe pisma, dowody).
Wykazywać, że postępowanie w UK było rzetelne (mogło być to kwestionowane).
Czekać na pełne rozpatrzenie sprawy przez sąd polski o uznanie wyroku.

Teraz, z Hague 2019:

Certyfikat stanowi dowód, że sąd UK miał jurysdykcję i procedura była rzetelna.
Sąd polski sprawdza głównie formalności — czy certyfikat prawidłowy, czy dokumenty przetłumaczone.
Brak możliwości ponownego rozstrzygania meritum sprawy (czy wyrok jest słuszny) — sąd w Polsce nie ocenia, czy sąd UK prawidłowo orzekł.

To oszczędza czas i koszty.

Co powinni wiedzieć wierzyciele z UK prowadzący sprawy w Polsce?

Jeśli planujesz pozew w UK (od lipca 2025 r.)

Upewnij się, że sąd anglijski/walijski będzie miał jurysdykcję — tj. będzie właściwy dla sprawy (miejsca wykonania umowy, zamieszkania dłużnika, itp.).
Dobrze dokumentuj postępowanie — przesyłaj pozwy zgodnie z CPR (Civil Procedure Rules), zachowaj dowody doręczenia.
Po wydaniu wyroku, poproś sąd o certyfikat Hague 2019 już na etapie wydania — znacznie szybciej i taniej.
Zatrudnij pełnomocnika w Polsce już przed wznowieniem egzekucji — znalezienie adwokata na bieżąco trwa.

Jeśli masz już wyrok z poprzedniego okresu (pozew przed 1.07.2025)

Sprawdź dokładnie, kiedy pozew został złożony — jeśli przed 1.07.2025, Hague 2019 może nie mieć zastosowania.
Skonsultuj się z polskim specjalistą — może obowiązywać procedura Country-Specific Enforcement (inna dla każdego kraju) lub starsze regułe.
Nie czekaj ze względu na przedawnienie — działaj szybko.

Praktyczna checklista dla wierzyciela

[ ] Masz wyrok z UK wydany w postępowaniu wszczętym 1.07.2025 r. lub później (Hague 2019 ma zastosowanie).
[ ] Wyrok dotyczy zwykłego długu cywilnego/handlowego (nie rodzina, upadłość, zniesławienie).
[ ] Wyrok jest ostateczny lub wykonalny (upewnij się, że bieg apelacji się skończył lub że można go wykonywać bez czekania).
[ ] Posiadasz kopię wyroku z pieczęcią sądu.
[ ] Zwróciłeś się do sądu wydającego wyrok o certyfikat Hague 2019 (lub wiesz, gdzie go uzyskać).
[ ] Certyfikat zawiera potwierdzenie jurysdykcji, rzetelności postępowania i braku sprzeczności z polityką publiczną.
[ ] Zaplanowałeś tłumaczenie na polski (certyfikat + wyrok u tłumacza przysięgłego).
[ ] Znasz adres zamieszkania/siedzibę dłużnika w Polsce.
[ ] Skontaktowałeś się z polskim adwokatem w celu złożenia wniosku o stwierdzenie wykonalności.

Jakie dokumenty przygotować

Certyfikat Hague 2019 — wydany przez sąd UK.
Wyrok angielski/walijski — oryginał (bezpieczne przechowywanie) + kopie.
Tłumaczenie certyfikatu i wyroku na polski (tłumacz przysięgły).
Potwierdzenie ostateczności wyroku (np. informacja, że termin apelacji minął).
Dane obu stron: wierzyciel (Ty) i dłużnik (imiona, nazwiska, adresy, PESEL/NIP jeśli znany).
Kalkulacja należności: kwota główna + odsetki + koszty postępowania (zgodnie z wyrokiem).

Kiedy wymagana jest analiza prawnika

Twoja sprawa pochodzi z postępowania wszczętego przed 1 lipca 2025 r. — procedura może być inna.
Nie masz pewności, czy sąd UK miał prawidłową jurysdykcję w stosunku do dłużnika w Polsce.
Chcesz sprawdzić, czy w Polsce nie minęło przedawnienie dla Twojego roszczenia (art. 118 KC).
Musisz ustalić majątek dłużnika w Polsce — wymaga zgodności z RODO.
Chcesz wiedzieć, czy wyrok podlega Hague 2019 czy starszym procedurom.

CTA

Jeśli wygrałeś w sądzie angielskim po 1 lipca 2025 r., możemy Ci pomóc zrozumieć, jak wykonać wyrok w Polsce. Prześlij nam szczegóły sprawy (datę wyroku, kategorię sprawy, adres dłużnika), a my pomozimy Ci przygotować paczkę dokumentów i skojarzymy Cię z polskim specjalistą. Możliwe także bezpłatna konsultacja na twojasprawa.com.

FAQ

Czy Hague 2019 dotyczy wyroków z czasów Brexitu (wydanych przed 1.07.2025)? Nie — Hague 2019 stosuje się wyłącznie do postępowań wszczętych 1.07.2025 r. lub później. Starsze wyroki mogą być wykonywane na podstawie innej procedury (np. Country-Specific Rules, procedura krajowa). Zawsze sprawdź datę wszczęcia pozwu, nie datę wyroku.

Czy certyfikat Hague 2019 gwarantuje wykonanie wyroku w Polsce? Certyfikat ułatwia procedurę, ale nie gwarantuje. Sąd polski może odmówić wykonania, jeśli będzie wątpliwość co do jurysdykcji sądu UK, niesprawiedliwości postępowania lub sprzeczności z polską polityką publiczną. Jednak takie odmowy są rzadkie.

Jak długo zajmuje wydanie certyfikatu Hague 2019 przez sąd anglijski? Zwykle kilka tygodni. Sąd zobowiązany jest wydać certyfikat w rozsądnym terminie. Poproś o przyśpieszenie, jeśli to możliwe.

Czy wierzyciel z USA może korzystać z Hague 2019 przeciwko dłużnikowi w Polsce? Tak, USA jest stroną Hague 2019 (od 2022 r.). Wyroki sądów amerykańskich mogą być wykonane w Polsce na tej samej podstawie co wyroki UK (jeśli postępowanie było wszczęte od wejścia USA do Konwencji).

Czy Hague 2019 przyspieszył procedurę w stosunku do czasów Brukseli I bis? Tak, część procedury jest uproszczona (automatyczne uznanie certyfikatu), ale nie zawsze szybciej — przygotowanie wniosku i czekanie na decyzję sądu polskiego zajmuje podobnie czasu. Główna różnica to brak możliwości ponownego kwestionowania meritum wyroku.

Co się stanie, jeśli dłużnik zdąży wyemigrować z Polski do trzeciego kraju? Egzekucja w Polsce staje się niemożliwa. Wierzyciel musiałby wznowić egzekucję w nowym kraju zamieszkania dłużnika (jeśli ten kraj jest stroną Hague 2019 lub odpowiedniej konwencji). To osobna procedura.

Disclaimer

Twoja Sprawa to platforma informacyjna; nie jesteśmy kancelarią, firmą windykacyjną ani prawnikiem i nie udzielamy porad prawnych. Artykuł ma charakter informacyjny, nie stanowi porady prawnej; sprawa transgraniczna wymaga indywidualnej oceny dokumentów i właściwej jurysdykcji przez prawnika/specjalistę, a odzyskanie należności nie jest pewne i nie ma gwarancji wyniku. Procedury i terminy mogą się zmieniać — przed działaniem sprawdź aktualny stan (GOV.UK, CPR, HCCH) i skonsultuj się z prawnikiem.

Powiązane artykuły

Źródła

GOV.UK — statement on entry into force of 2019 Hague Convention: https://www.gov.uk/government/speeches/statement-on-the-entry-into-force-of-the-2019-hague-convention
UK Parliament — Written Statement HLWS758 (1 lipca 2025): https://questions-statements.parliament.uk/written-statements/detail/2025-07-01/hlws758
HCCH Hague 2019 Judgments Convention — official text and status: https://www.hcch.net/en/instruments/conventions/status-table/?cid=137
HCCH User's Guide to Hague 2019: https://www.hcch.net/en/work-and-publish/details4/?work_id=3
e-Justice (PL) — procedury cywilne i egzekucja w Polsce: https://e-justice.europa.eu/topics/court-procedures/civil-cases/service-documents-official-transmission-legal-documents/pl_en
Kodeks cywilny art. 118 (przedawnienie roszczeń): https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/kodeks-cywilny-16785996/art-118