Ugoda z dłużnikiem w Polsce — jak zabezpieczyć spłatę rat?
Ugoda z dłużnikiem to droga do rozwiązania długu bez konieczności pozwu i sądowego procesu — zarówno gdy dłużnik wciąż mieszka w UK, jak i gdy przeniesie się do Polski. Jednak ugoda „na słowo" lub wyłącznie pisemnie w mailu nie gwarantuje spłaty. Jeśli chcesz być pewny, że rat będą faktycznie płacone i że będziesz miał moc do działania w przypadku niedotrzymania umowy, musisz wiedzieć, co zabezpieczyć i w jaki sposób.
W tym artykule pokazujemy, jak przygotować ugodę, którą można egzekwować w Polsce, jakie elementy muszą w niej znaleźć się, aby miała moc prawną, i jakie są Twoje możliwości, gdy dłużnik przestanie płacić — nawet jeśli podpisał umowę pod warunkami najbardziej Ci przychylnymi.
Co to jest ugoda i kiedy może zastąpić pozew
Ugoda to umowa między wierzytelem a dłużnikiem, w której obie strony uzgadniają rozwiązanie sporu — zwykle poprzez harmonogram spłat lub jednorazową zapłatę. W praktyce windykacji UK–Polska ugoda działa jako:
- alternatywa dla pozwu — unika się kosztów sądowych (opłaty, honoraria, czasu);
- rozliczenie długu — obie strony jasno potwierdzają, jak wysokiemu wierzyciel jest winien, od kiedy i w jakich ratach;
- potwierdzenie dobrej woli — dłużnik formalnie przyznaje dług i zobowiązuje się do spłaty.
Kluczowy punkt: ugoda musi być sporządzona właściwie, inaczej będzie tylko stosem papieru i nie będziesz miał podstawy do egzekucji, jeśli dłużnik nie wywiąże się z warunków.
Elementy ugody, które musisz mieć na piśmie
Każda ugoda powinna zawierać:
| Element | Dlaczego to ważne | Praktyka |
|---|---|---|
| Identyfikacja stron | By było wiadomo, kto podpisuje (nazwisko, imię, PESEL jeśli znany, adres) | Dane pełne i dokładne |
| Kwota główna długu | Musi być jasno napisana — w jakie słowach i cyfrach | Np. „Niniejszym dłużnik przyznaje dług w wysokości £5,000" |
| Data uznania długu / wymagalności | Od kiedy biegnie przedawnienie; od kiedy liczą się odsetki | Jeśli dług jest zależny od uznania, zaznaczyć „liczba dni do zapłaty" |
| Harmonogram spłat | Kwota raty, daty zapłaty, liczba rat | Np. „5 rat po £1,000 na koncie bankowym wierzyciela do 1. każdego miesiąca, począwszy od lipca 2026" |
| Liczenie odsetek (jeśli mają być) | W UK zwykle brak odsetek w umowach między osobami fizycznymi; w PL inaczej | Stawka jasno sformułowana lub słownie „bez odsetek" |
| Konsekwencje niedotrzymania | Co się stanie, gdy dłużnik nie zapłaci raty | Np. „w razie nieopłacenia jednej raty całość długu staje się natychmiast wymagalna" |
| Podpisy obydwu stron | Dowód zgody | Fizyczne podpisy (papier) lub podpis elektroniczny weryfikowalny |
| Świadkowie (opcjonalnie) | Mogą pomóc potwierdzić autentyczność | Nie obowiązkowe, ale wzmacnia wiarygodność |
Trzy ścieżki zabezpieczenia — zanim dojdzie do egzekucji
1. Признание долга (ang. „Acknowledgment of Debt") — najprostsza droga
To zwykła umowa pisemna, w której dłużnik przyznaje się do długu i harmonogramu spłat. Nic więcej — bez udziału notariusza, bez formalności sądowych.
Plusy: - szybka i tania do przygotowania; - można to zrobić mailowo lub WhatsApp (choć papier lub scaned kopie są bezpieczniejsze); - stanowi dowód uznania długu.
Minusy: - nie ma mocy egzekucyjnej w Polsce, jeśli nie będzie przerobiona na dokument ścisły (tj. zawierający uznanie dobrowolnego poddania się egzekucji); - jeśli dłużnik nie zapłaci, musisz iść do sądu z tą umową i wyrokiem (jeszcze jeden proces).
Praktyka: To wciąż warte rozważenia, jeśli dłużnik jest godny zaufania i Ty uważasz, że będzie płacić. Umowa chroni przed biegiem przedawnienia — zresetuje mu licznik.
2. Zatwierdzenie ugody przez sąd (Podpora do sądu) — droga formalna
Jeśli obie strony zgadzają się, mogą wspólnie wnieść wniosek do sądu (w Polsce czy w UK, zależy od jurysdykcji) o zatwierdzenie ugody w formie postanowienia sądowego. Postanowienie ma moc tytułu wykonawczego — od razu można egzekwować.
Plusy: - ugoda ma moc wyroku — można nią egzekwować bez dodatkowego pozwu; - sąd weryfikuje, że obie strony rzeczywiście się zgadzają; - jeśli dłużnik nie zapłaci ratę, komornik w Polsce może od razu zabezpieczać jego majątek.
Minusy: - wymaga wspólnego wniosku (dłużnik musi się zgodzić i pojawić się w sądzie lub złożyć pelnomocnictwo); - opłaty sądowe (na ogół symboliczne, ale jednak); - procedura trwa (zwykle 2–4 tygodnie); - jeśli dłużnik się wycofa lub nie stawi, wniosek pada — wracasz do pozwu.
3. Dobrowolne poddanie się egzekucji aktem notarialnym (art. 777 KPC) — najsilniejsza zabezpieczenie
Najsilniejsze rozwiązanie: dłużnik wobec notariusza pisemnie przyznaje dług i dobrowolnie się do egzekucji poddaje. Art. 777 KPC przewiduje, że taki akt notarialny ma moc tytułu wykonawczego — i możesz od razu wysłać do komornika.
Plusy: - gotowy dokument do egzekucji — bez pozwu, bez procesu; - komornik zaczyna pracę natychmiast (zajęcie konta, majątku); - jeśli dłużnik się wycofuje, notariusz potwierdzi autentyczność dokumentu; - w Polsce uznawane za najsilniejsze zabezpieczenie windykacji.
Minusy: - dłużnik musi dobrowolnie do tego się zgodzić — je nie zmuszysz; - wymaga spotkania u notariusza (zwykle w Polsce; notariusze publiczni w UK są dostępni, ale rzadcy); - koszt: honorarium notariusza (zwykle £50–150 w UK, 200–400 zł w PL); - jeśli dłużnik zmienia decyzję po podpisaniu, jest już za późno — zaszedł wymagany moment zgodności.
Praktyka: Jeśli dłużnik jest w Polsce i się na to godzi, to najlepsze rozwiązanie. Jeśli w UK — możliwe, ale trudniej znaleźć notariusza, który to przygotuje.
Praktyczna checklista — jak przygotować ugodę
- Zbierz dowody długu — umowa oryginalna, faktury, e-maile, przelewy, WhatsApp.
- Wylicz ostateczną kwotę — wcześniej zgodnie z danymi i odsotkami (jeśli mają być).
- Ustal harmonogram — ile rat, kiedy, na jakie konto bankowe.
- Nawiąż kontakt z dłużnikiem — zaproponuj ugodę i warunki.
- Przygotuj projekt umowy — dokument jasny, bez frazesów (zwykły angielski lub polski).
- Prześlij dłużnikowi — poproś o uwagi.
- Uzgodnijcie ostateczną wersję — kiedy obie strony się zgadzają.
- Podpisanie: - Jeśli wersja prosta (recognition) — e-podpis lub skan + podpisy obu stron wystarczą. - Jeśli zatwierdzenie sądowe — przygotuj wniosek przez prawnika. - Jeśli akt notarialny (art. 777 KPC) — umów się u notariusza.
- Załóż kopię — zawsze przechowuj original i kopie; zapisz na CloudDrive/dysku twardym.
Kiedy wymagana jest analiza prawnika
- Harmonogram zawiera warunki złożone (np. warunkowa zapłata, opcja opóźnionej raty);
- chcesz zatwierdzenia sądowego lub aktu notarialnego;
- dłużnik ma się poddać egzekucji art. 777 KPC;
- liczycie się odsetkami lub klausulami karnymi za opóźnienie;
- chcesz upewnić się, że ugoda będzie egzekwowalna w Polsce.
Wymaga: opinii specjalisty z UK lub Polski (zależy od tego, gdzie się toczy egzekucja).
Najczęstsze błędy wierzycieli przy przygotowaniu ugody
| Błąd | Konsekwencja | Jak uniknąć |
|---|---|---|
| Brak przesłania ugody na piśmie | Brak dowodu — słowo przeciwko słowu | Zawsze wyślij mail z tekstem; czekaj na potwierdze |
| Kwota nieprecyzyjna — „około £5K" | Niewykonalność — komornik nie będzie wiedział, ile zajmować | Kwota cyframi i słownie, dokładnie |
| Brak daty spłaty | Nie wiadomo, od kiedy zależy | Konkrety: „do 1. lipca 2026 r." |
| Brak konsekwencji za nieopłacenie | Jeśli dłużnik nie zapłaci, nie masz podstawy do działania | „Przy nieopłaceniu raty całość staje się natychmiast wymagalna" |
| Podpisy tylko e-mailowe lub ChatGPT | Notariusz może podważić autentyczność | Papier + druk i podpis fizyczny, lub e-podpis certyfikowany |
| Zapomnienie o przedawnieniu | Jeśli nie „resetujesz" licznika, dług i tak przedawni | Ugoda musi jasno mówić o uznaniu długu — to resetuje przedawnienie |
| Zbyt wiele „może" i „powinno" | Dokument jest niejasny i niewykonalny | Język imperatywny: „zapłaci", „będzie" — nie „powinien" |
Jakie dokumenty / dowody zebrać
Aby przygotować solidną ugodę, zgromadź:
- Oryginalny dokument długu — umowa pożyczki, umowa o pracę (jeśli wynagrodzenie), faktura, rachunek;
- Przelewy i potwierdzenia zapłat — każdy przelew na konto dłużnika lub wierzyciela;
- Korespondencję — e-maile, SMS-y, WhatsApp potwierdzające istnienie długu i warunki;
- Wezwania do zapłaty — jeśli wysyłałeś uprzednio; zachowaj dowody wysłania;
- Zeznanie z konta bankowego — pokaż przepływy (przychody/wydatki) — dla wiarygodności;
- Fotografię dowodu tożsamości dłużnika — PESEL/passport/driving license (jeśli będzie akt notarialny);
- Ostatni znany adres dłużnika — w UK i w Polsce (jeśli znany).
Te dokumenty biorą udział w rozmowie wstępnej z dłużnikiem — pokazujesz mu, że masz dowody.
Egzekwowalność ugody w Polsce — co musisz wiedzieć
Jeśli dłużnik nie zapłaci raty:
Scenariusz 1: Umowa prosta bez statusu tytułu wykonawczego → Musisz pozwać dłużnika w Polsce o egzekucję. Ugoda jest dowodem, ale potrzebujesz wyroku. Czas: 2–6 miesięcy.
Scenariusz 2: Postanowienie sądowe zatwierdzające ugodę → Od razu wysyłasz do komornika. Czas: tydzień.
Scenariusz 3: Akt notarialny z dobrowolnym poddaniem się egzekucji (art. 777 KPC) → Od razu wysyłasz do komornika. Czas: kilka dni.
Różnica jest gigantyczna: między Scenariuszem 1 (miesiące czekania) a Scenariuszem 3 (kilka dni). Jeśli planujesz egzekucję, zawsze wolisz Scenariusz 2 lub 3.
CTA: konsultacja
Jeśli chcesz przygotować ugodę z dłużnikiem w Polsce lub zabezpieczyć spłatę rat notarialnie, opisz sytuację i prześlij nam podstawowe informacje o długu — pomożemy uporządkować dokumenty i zaproponujemy najbezpieczniejszą ścieżkę. Sprawa wymaga oceny dokumentów i właściwej jurysdykcji przez specjalistę.
Skontaktuj się z bezpłatną analizą na twojasprawa.com — opisz dług, a my skojarzymy Cię z prawnikiem.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy mogę przygotować ugodę sam, bez prawnika? Tak, dla prostych przypadków — umowa między osobami fizycznymi, mały dług, jeden dłużnik. W bardziej złożonych sytuacjach (akt notarialny, egzekucja z grubym pakietem dokumentów, dłużnik to firma) — prawnik zbeda oszczędzić Ci nerwów i czasu.
Czy ugoda stopuje bieg przedawnienia? Tak, ale tylko wtedy, gdy zawiera jasne uznanie długu. Fraza taka jak „Niniejszym dłużnik przyznaje dług w wysokości..." resetuje licznik przedawnienia. Bez niej — nie.
Co, jeśli dłużnik podpisze ugodę, ale nie będzie płacić? To zależy od formy ugody. Jeśli prosta — idziesz do sądu w Polsce. Jeśli postanowienie sądowe lub akt notarialny — wysyłasz do komornika od razu.
Czy notariusz w UK może przygotować akt notarialny wykonalny w Polsce? Teoretycznie tak, ale praktyka jest zawiła. Najsafer: notariusz w Polsce. Jeśli dłużnik jest w UK, może pełnomocnictwo wysłać do polskiego notariusza.
Czy ugoda może zawierać odsetek za opóźnienie? Teoretycznie tak, ale stawka musi być uzasadniona i nie może być karą (dlatego że w PL przepisy są ostrożne). Zwykle niżej: 3–5% p.a. od głównej kwoty. W UK — rozmawiaj z prawnikiem o „interest on arrears". Bez zapisu — zwykle bez odsetek.
Ile kosztuje notariusz? W UK: £50–200 (zależy od notariusza i zakresu dokumentu). W Polsce: 200–500 zł. Zawsze pytaj o ofertę.
Disclaimer
Twoja Sprawa to platforma informacyjna; nie jesteśmy kancelarią, firmą windykacyjną ani prawnikiem i nie udzielamy porad prawnych. Artykuł ma charakter informacyjny, nie stanowi porady prawnej; sprawa transgraniczna wymaga indywidualnej oceny dokumentów i właściwej jurysdykcji przez prawnika/specjalistę, a odzyskanie należności nie jest pewne i nie ma gwarancji wyniku. Procedury i terminy mogą się zmieniać — przed działaniem sprawdź aktualny stan (GOV.UK, CPR, HCCH) i skonsultuj się z prawnikiem.
Powiązane artykuły
- Windykacja UK–Polska — przewodnik (hub)
- Dlaczego dłużnik wyjechał do Polski — czy nadal można odzyskać pieniądze?
- Egzekucja komornicza w Polsce po wyroku — praktyczna ścieżka wierzyciela
- Jak przygotować paczkę dokumentów dla prawnika w sprawie długu UK–Polska
- Przedawnienie długu z UK — kiedy trzeba działać szybko?
Źródła
- Kodeks cywilny, art. 777 (dobrowolne poddanie się egzekucji): https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/kodeks-cywilny-16785996/art-777
- Kodeks cywilny, art. 118 (przedawnienie): https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/kodeks-cywilny-16785996/art-118
- HCCH Hague 2019 (egzekucja wyroku UK w Polsce od 1 lipca 2025): https://www.hcch.net/en/instruments/conventions/status-table/?cid=137
- GOV.UK — notariusze publiczni i dokumenty: https://www.gov.uk/guidance/notaries-public
- e-Justice — przepisy egzekucji w Polsce: https://e-justice.europa.eu/topics/court-procedures/enforcement/pl_en