← Baza wiedzy
Przedawnienie roszczeń z sankcji kredytu darmowego — co trzeba wiedzieć — infografika | Twoja Sprawa
Przedawnienie sankcji kredytu darmowego: roczny termin na oświadczenie i 6-letni termin przedawnienia roszczenia. Sprawdź, ile masz czasu na SKD.

Przedawnienie roszczeń z sankcji kredytu darmowego — co trzeba wiedzieć

Masz kredyt z polskiego banku z wadliwą umową, a Twoje pieniądze nadal „leżą" u kredytodawcy — i z każdym miesiącem ryzykujesz, że będzie za późno? Przedawnienie sankcji kredytu darmowego to jeden z najczęściej mylonych tematów: wielu kredytobiorców łączy w jedno dwa zupełnie różne terminy i przez to traci prawo do odzyskania nawet kilkunastu tysięcy złotych. W rzeczywistości obowiązują tu dwa odrębne zegary — jeden na złożenie oświadczenia, drugi na dochodzenie roszczenia — i każdy z nich tyka inaczej. W tym artykule wyjaśniamy, jak działają, od kiedy się liczą i dlaczego po przełomowym wyroku TSUE C-744/24 z 23 kwietnia 2026 r. zwłoka może być szczególnie kosztowna.

Dwa terminy, które trzeba rozróżnić

Przy sankcji kredytu darmowego (SKD) działają dwa niezależne mechanizmy czasowe. Pomylenie ich jest najczęstszym błędem konsumentów:

Mechanizm Czego dotyczy Ile trwa Od kiedy biegnie
Termin zawity (art. 45 ust. 5 UKK) Złożenia pisemnego oświadczenia o SKD 1 rok Od wykonania umowy
Przedawnienie roszczenia (art. 118 k.c.) Dochodzenia zwrotu pieniędzy po złożeniu oświadczenia 6 lat (dla konsumenta) Co do zasady od wymagalności / złożenia oświadczenia

Pierwszy termin decyduje o tym, czy w ogóle możesz skorzystać z sankcji. Drugi — o tym, jak długo możesz dochodzić wynikających z niej pieniędzy. Poniżej omawiamy oba.

Roczny termin zawity na złożenie oświadczenia

Zgodnie z art. 45 ust. 5 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim uprawnienie do sankcji kredytu darmowego „wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy".

Co oznacza „wykonanie umowy"

To najważniejsze i najczęściej sporne pojęcie. W przeważającej linii orzeczniczej i w stanowisku doktryny „wykonanie umowy" oznacza moment, w którym obie strony wykonały swoje świadczenia — w praktyce najczęściej całkowitą spłatę kredytu przez konsumenta. Dopiero od tej daty zaczyna biec roczny termin.

Kluczowe konsekwencje:

[DO WERYFIKACJI] Sposób liczenia terminu „od wykonania umowy" przy kredytach nadal spłacanych oraz przy umowach rozwiązanych przedterminowo bywa różnie interpretowany w orzecznictwie sądów powszechnych — w sprawie konkretnej umowy ocenę powinien wydać polski adwokat lub radca prawny.

Dlaczego to takie istotne

Termin zawity to „twardy mur". Nawet najbardziej oczywiste naruszenie banku — błędne RRSO, zaniżona całkowita kwota kredytu czy bezprawne odsetki od skredytowanych kosztów — przestaje cokolwiek znaczyć, jeśli oświadczenie wpłynie choćby dzień po terminie.

Przedawnienie roszczenia po złożeniu oświadczenia

Złożenie oświadczenia w terminie to dopiero pierwszy krok. Po nim powstaje roszczenie pieniężne (np. o zwrot nadpłaconych odsetek i kosztów), które samo w sobie podlega przedawnieniu na zasadach ogólnych Kodeksu cywilnego.

Termin 6-letni i zasada końca roku

Od nowelizacji obowiązującej od 9 lipca 2018 r. podstawowy termin przedawnienia roszczeń majątkowych skrócono z 10 do 6 lat (art. 118 k.c.). Co istotne, dla terminów dwuletnich i dłuższych obowiązuje zasada końca roku kalendarzowego: koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, w którym upłynął właściwy okres (art. 118 zd. 2 k.c.).

W praktyce oznacza to, że roszczenie z SKD konsumenta:

Po upływie tego terminu bank może podnieść zarzut przedawnienia — roszczenie nie wygasa, ale staje się niezaskarżalne, czyli sąd oddali powództwo, jeśli dłużnik się na przedawnienie powoła.

Skąd biorą się rozbieżności (6 vs 10 lat)

W publikacjach pojawia się czasem termin 10-letni. Wynika to z przepisów przejściowych: do roszczeń powstałych przed 9 lipca 2018 r. i nieprzedawnionych w tym dniu stosuje się złożone reguły międzyczasowe, a dla roszczeń konsumentów ustawodawca przewidział ochronę dotychczasowymi (dłuższymi) terminami. Dlatego konkretny termin zależy od daty powstania roszczenia i statusu konsumenta.

[DO WERYFIKACJI] Moment rozpoczęcia biegu przedawnienia roszczenia z SKD (czy od dnia złożenia oświadczenia, czy od wymagalności poszczególnych świadczeń) nie jest jednolicie rozstrzygnięty w orzecznictwie. Termin dla konkretnej umowy powinien ustalić polski prawnik na podstawie dokumentacji.

Jak wyrok TSUE C-744/24 wpływa na pośpiech

23 kwietnia 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości UE wydał wyrok w sprawie C-744/24 (na tle sporu z Bankiem Pekao S.A. [DO WERYFIKACJI: Pekao vs PKO BP — potwierdzić w curia.europa.eu], z pytaniem prejudycjalnym Sądu Rejonowego we Włodawie). Trybunał wskazał, że bank nie może naliczać odsetek od kosztów kredytu, które nie zostały realnie wypłacone konsumentowi (np. od skredytowanej prowizji czy składki ubezpieczeniowej).

Dla terminów ma to praktyczne znaczenie: wyrok otwiera lub wzmacnia podstawy do SKD u wielu kredytobiorców, ale nie zatrzymuje biegu rocznego terminu zawitego ani przedawnienia. Innymi słowy — mocniejszy argument nie pomoże, jeśli upłynie czas na jego użycie. Dlatego po C-744/24 warto sprawdzić umowę bez zwłoki.

Praktyczna checklista — sprawdź swój czas

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy sankcja kredytu darmowego się przedawnia? Trzeba rozróżnić dwa terminy. Samo prawo do złożenia oświadczenia wygasa (termin zawity) po roku od wykonania umowy — to nie jest klasyczne przedawnienie. Roszczenie pieniężne powstałe po złożeniu oświadczenia przedawnia się na zasadach ogólnych k.c. (co do zasady 6 lat dla konsumenta).

Mam już spłacony kredyt — czy jest za późno? Niekoniecznie. Liczy się, czy od wykonania umowy (najczęściej całkowitej spłaty) nie minął rok. Jeśli spłata była niedawno, prawdopodobnie nadal możesz złożyć oświadczenie. Datę warto pilnie zweryfikować. Zob. też artykuł o SKD przy spłaconym kredycie.

Co się stanie po upływie 6 lat? Bank może podnieść zarzut przedawnienia. Roszczenie formalnie nie znika, ale staje się niezaskarżalne — sąd oddali pozew, jeśli dłużnik powoła się na przedawnienie.

Skąd biorą się informacje o 10 latach? Z przepisów przejściowych dotyczących roszczeń powstałych przed nowelizacją z 9 lipca 2018 r. oraz z ochrony konsumentów dotychczasowymi terminami. Właściwy termin zależy od konkretnej umowy i daty powstania roszczenia.

Czy wyrok TSUE C-744/24 wydłuża terminy? Nie. Wyrok wzmacnia podstawy merytoryczne SKD, ale nie zmienia biegu terminu zawitego ani przedawnienia. Dlatego nie warto zwlekać z analizą umowy.

Bezpłatna analiza umowy

Nie jesteś pewien, czy Twój termin jeszcze nie minął? Prześlij umowę do bezpłatnej analizy na twojasprawa.com. Skontaktujemy Cię po polsku z regulowanym polskim adwokatem lub radcą prawnym, który oceni terminy i szanse w Twojej sprawie — bez wychodzenia z domu w UK.

Disclaimer

Twoja Sprawa (twojasprawa.com) jest platformą kojarzącą Polaków z regulowanym polskim adwokatem lub radcą prawnym prowadzącym sprawy w Polsce — nie jest kancelarią prawną i nie świadczy pomocy prawnej. Powyższy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. Każda sprawa jest indywidualna; przepisy i orzecznictwo mogą ulegać zmianom, a interpretacje sądów bywają rozbieżne. Nie gwarantujemy żadnego wyniku postępowania. Przed podjęciem decyzji skonsultuj się z polskim adwokatem lub radcą prawnym.

Źródła

Powiązane artykuły

Sprawdź swoją sprawę — bezpłatnie i po polsku

Opisz sprawę, a my wstępnie ją ocenimy i skojarzymy Cię z regulowanym polskim adwokatem lub radcą prawnym (sprawy prowadzone w Polsce).

Bezpłatna analiza →