← Baza wiedzy
Po jakim czasie od wypadku można ubiegać się o dopłatę do odszkodowania — infografika | Twoja Sprawa
Po jakim czasie dopłata do odszkodowania: terminy przedawnienia roszczeń OC i AC, kiedy zgłosić różnicę i ile masz czasu na dochodzenie pełnej kwoty.

Po jakim czasie od wypadku można ubiegać się o dopłatę do odszkodowania

Jeśli kilka lat temu miałeś kolizję w Polsce, dostałeś zaniżoną wypłatę i dopiero teraz zacząłeś się zastanawiać, czy da się jeszcze coś odzyskać — to dobre pytanie i wcale nie spóźnione. Najczęstsze nieporozumienie brzmi tak: „minęło, więc przepadło". W rzeczywistości po jakim czasie dopłata do odszkodowania przestaje być możliwa, zależy od terminu przedawnienia, a ten — przy szkodach komunikacyjnych — często wynosi nie rok czy dwa, lecz wiele lat. W tym artykule tłumaczymy, ile realnie masz czasu, od kiedy liczy się termin, kiedy okres wynosi aż 20 lat i dlaczego warto sprawdzić sprawę nawet wtedy, gdy pierwsza decyzja zapadła dawno temu.

Materiał kierujemy szczególnie do Polaków mieszkających w Wielkiej Brytanii, którzy mieli wypadek lub stłuczkę w Polsce i nie zdążyli zająć się sprawą przed wyjazdem albo zrezygnowali, sądząc, że jest za późno. Dopłaty można dochodzić zdalnie — fizyczna obecność w Polsce nie jest konieczna.

Dopłata to nie nowe roszczenie — to ta sama szkoda

Najpierw kluczowe rozróżnienie. Dopłata do odszkodowania nie jest osobnym, „nowym" roszczeniem. To uzupełnienie tej samej szkody, która powstała w chwili wypadku, ale została wypłacona przez ubezpieczyciela poniżej rzeczywistej wartości. Z tego powodu termin na dochodzenie różnicy biegnie tak samo jak termin na całe roszczenie odszkodowawcze — a nie od daty pierwszej decyzji towarzystwa.

To ważne, bo wielu poszkodowanych myśli, że „skoro przyjąłem wypłatę, to sprawa zamknięta". Przyjęcie zaniżonej kwoty co do zasady nie pozbawia prawa do dopłaty, dopóki roszczenie nie uległo przedawnieniu. Liczy się więc nie to, kiedy dostałeś decyzję, lecz ile czasu minęło od zdarzenia i od momentu, gdy dowiedziałeś się o szkodzie i sprawcy.

Podstawowy termin: 3 lata, ale od kiedy?

Dla roszczeń z umowy ubezpieczenia ogólną zasadą jest 3-letni termin przedawnienia (art. 819 § 1 Kodeksu cywilnego). Przy odszkodowaniach z OC sprawcy sprawa jest jednak korzystniejsza dla poszkodowanego, bo art. 819 § 3 KC odsyła do przepisów o czynach niedozwolonych — czyli do art. 442¹ KC.

Zgodnie z art. 442¹ § 1 KC roszczenie o naprawienie szkody przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się (albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć) o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia — przy czym termin ten nie może być dłuższy niż 10 lat od dnia zdarzenia.

W praktyce oznacza to dwie rzeczy:

Bieg terminu można przerwać

Termin przedawnienia nie biegnie „bezwzględnie". Zgłoszenie szkody ubezpieczycielowi przerywa lub zawiesza bieg przedawnienia — zgodnie z art. 819 § 4 KC bieg przedawnienia roszczenia do ubezpieczyciela ulega zawieszeniu na czas postępowania likwidacyjnego, do dnia, w którym otrzymasz pisemne oświadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia [DO WERYFIKACJI — szczegółowy mechanizm zawieszenia zależy od stanu sprawy]. Dlatego zawsze warto przedstawić swoją sprawę specjaliście, zanim samodzielnie uznasz ją za przedawnioną — moment startu i ewentualnych przerw bywa inny, niż się wydaje.

Kiedy masz aż 20 lat: szkoda z przestępstwa

To najczęściej pomijany, a bardzo istotny wyjątek. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku (czyli z przestępstwa), roszczenie o jej naprawienie przedawnia się z upływem 20 lat od dnia popełnienia przestępstwa — bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie odpowiedzialnej (art. 442¹ § 2 KC).

Dlaczego to ważne przy wypadkach drogowych? Spowodowanie wypadku komunikacyjnego, w którym ktoś doznał uszczerbku na zdrowiu trwającego dłużej niż 7 dni, jest przestępstwem (art. 177 Kodeksu karnego). W takiej sytuacji do roszczeń poszkodowanego stosuje się 20-letni termin — także gdy sprawca nie został skazany, jeśli sąd cywilny samodzielnie ustali znamiona przestępstwa.

Sytuacja Termin przedawnienia
Szkoda majątkowa z kolizji (samo auto, bez obrażeń) 3 lata od dowiedzenia się o szkodzie i sprawcy, maks. 10 lat od zdarzenia (art. 442¹ § 1 KC)
Szkoda z wypadku będącego przestępstwem (obrażenia > 7 dni) 20 lat od dnia zdarzenia (art. 442¹ § 2 KC)
Roszczenie osoby małoletniej (szkoda na osobie) nie może skończyć się wcześniej niż 2 lata po uzyskaniu pełnoletności (art. 442¹ § 4 KC)

Szczególna ochrona małoletnich

Jeżeli poszkodowanym jest dziecko, przedawnienie roszczenia o naprawienie szkody na osobie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem 2 lat od uzyskania pełnoletności (art. 442¹ § 4 KC). W praktyce oznacza to, że nawet jeśli dziecko ucierpiało w wypadku wiele lat temu, czas na dochodzenie roszczeń może wciąż biec.

A co z dopłatą do AC?

Przy odszkodowaniach z autocasco (AC) sytuacja jest inna niż przy OC. AC to ubezpieczenie dobrowolne z własnej umowy, więc roszczenie ma charakter kontraktowy, a nie deliktowy. Obowiązuje tu 3-letni termin przedawnienia z art. 819 § 1 KC, liczony zgodnie z zasadami dla roszczeń z umowy ubezpieczenia. Nie stosuje się tu wydłużonych terminów z czynów niedozwolonych (10 czy 20 lat).

Dlatego przy AC tym bardziej nie warto zwlekać — okno czasowe bywa krótsze niż przy OC sprawcy.

Jak to wygląda krok po kroku

Jeśli podejrzewasz, że Twoja wypłata była zaniżona, a od zdarzenia minęło już trochę czasu, sensowna kolejność działań wygląda tak:

  1. Ustal datę zdarzenia i charakter szkody — czy były obrażenia (potencjalnie 20 lat), czy tylko szkoda w pojeździe (3/10 lat).
  2. Zbierz dokumenty — decyzję ubezpieczyciela, kosztorys, zgłoszenie szkody, korespondencję.
  3. Sprawdź, czy roszczenie się nie przedawniło — z uwzględnieniem ewentualnego zawieszenia biegu na czas likwidacji szkody.
  4. Zleć weryfikację wyceny — niezależny kosztorys pokaże skalę zaniżenia.
  5. Skonsultuj sprawę z regulowanym polskim adwokatem lub radcą prawnym, który oceni termin i poprowadzi dochodzenie różnicy.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy po 5 latach od wypadku można jeszcze starać się o dopłatę? Często tak. Przy szkodzie majątkowej termin sięga 10 lat od zdarzenia, a gdy wypadek był przestępstwem (obrażenia powyżej 7 dni) — nawet 20 lat. Każdą sprawę trzeba jednak ocenić indywidualnie pod kątem startu i biegu przedawnienia.

Czy przyjęcie zaniżonej wypłaty zamyka drogę do dopłaty? Co do zasady nie. Przyjęcie kwoty z pierwszej decyzji nie jest równoznaczne ze zrzeczeniem się reszty roszczenia, o ile nie podpisałeś wyraźnej ugody o tej treści i roszczenie nie uległo przedawnieniu. [DO WERYFIKACJI — w razie podpisanej ugody skutki zależą od jej treści.]

Od kiedy dokładnie liczy się termin 3 lat? Od dnia, w którym dowiedziałeś się (lub przy należytej staranności mogłeś się dowiedzieć) o szkodzie i o osobie zobowiązanej do jej naprawienia — nie od daty decyzji ubezpieczyciela. W typowej kolizji jest to zwykle dzień zdarzenia.

Mieszkam w UK — czy to wpływa na termin? Nie. Terminy przedawnienia wynikają z polskiego Kodeksu cywilnego i nie zależą od miejsca zamieszkania. Sprawę można prowadzić zdalnie, przez pełnomocnika w Polsce.

Czy termin dla dopłaty z AC jest taki sam jak dla OC? Nie. Przy AC obowiązuje 3-letni termin z umowy ubezpieczenia (art. 819 § 1 KC), bez wydłużenia do 10 czy 20 lat. Dlatego przy AC warto działać szybciej.

Sprawdź swoją sprawę

Nie zakładaj z góry, że „już za późno". Jeśli miałeś wypadek lub kolizję w Polsce i podejrzewasz zaniżoną wypłatę, możesz skorzystać z bezpłatnej analizy na twojasprawa.com. Sprawdzimy termin przedawnienia i skalę potencjalnej dopłaty, a sprawę poprowadzi regulowany polski adwokat lub radca prawny — zdalnie, po polsku.

Disclaimer

Twoja Sprawa (twojasprawa.com) jest platformą kojarzącą klientów z regulowanym polskim adwokatem lub radcą prawnym prowadzącym sprawy w Polsce — nie jest kancelarią prawną i nie świadczy usług prawnych. Plutos odpowiada za marketing, kontakt wstępny i koordynację w języku polskim. Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani opinii prawnej w indywidualnej sprawie. Terminy przedawnienia zależą od konkretnego stanu faktycznego i wymagają indywidualnej oceny. Nie gwarantujemy żadnego wyniku sprawy. W celu uzyskania wiążącej oceny skontaktuj się z adwokatem lub radcą prawnym.

Źródła

Powiązane artykuły

Sprawdź swoją sprawę — bezpłatnie i po polsku

Opisz sprawę, a my wstępnie ją ocenimy i skojarzymy Cię z regulowanym polskim adwokatem lub radcą prawnym (sprawy prowadzone w Polsce).

Bezpłatna analiza →